هر كس مواظبت نكند زبانش در دروغگويى از اختيارش بيرون مىرود و ندانسته دروغ مىگويد . از خوّات تيمى روايت شده كه گويد : خواهر ربيع بن خيثم عائده نزد پسركم آمد و خود را بر روى او انداخت و گفت : پسركم حالت چطور است ؟ پس ربيع نشست و گفت : خواهرم آيا او را شير داده‌اى ؟ گفت : نه . ربيع گفت : چه مىشد اگر مىگفتى پسر برادرم و راست مىگفتى . از جمله عادتهاست كه انسان بگويد : خدا مىداند ، در جايى كه خود نمىداند . عيسى ( ع ) گويد : « از بزرگترين گناهان در پيشگاه خداست كه بنده بگويد : خدا مىداند در حالى كه خود نمىداند . و بسا كه در نقل كردن خواب دروغ بگويد كه گناهش بزرگ است ، زيرا رسول خدا ( ص ) فرمود : « از بزرگترين دروغهاست كه شخصى به كسى غير از پدرش نسبت داده شود يا آنچه در خواب نديده ادعا كند كه ديده است - يا سخنى را كه من نگفته‌ام به من نسبت دهد . » « 221 » پيامبر ( ص ) فرمود : « هر كه در نقل خواب خود دروغ بگويد روز قيامت مجبور مىشود كه ميان دو دانهء جو گره بزند . » « 222 » آفت پانزدهم غيبت است ( 1 ) بحث دربارهء غيبت طولانى است و ما اوّل شواهد دينى را كه در نكوهش غيبت وارد شده بيان مىكنيم ، خداى متعال در قرآن بر نكوهش غيبت تصريح فرموده و غيبت كننده را به كسى تشبيه كرده كه گوشت برادر دينى خود را در حالى كه مرده باشد بخورد و فرموده است وَ لا يَغْتَبْ بَعْضُكُمْ بَعْضاً أَ يُحِبُّ أَحَدُكُمْ أَنْ يَأْكُلَ لَحْمَ أَخِيهِ مَيْتاً فَكَرِهْتُمُوهُ . « 223 »

--> ( 221 ) اين حديث را بخارى در ( صحيح ) ، ج 9 ، ص 54 از حديث ابن عمر روايت كرده است . ( 222 ) اين حديث را بخارى در ( صحيح ) ، ج 9 ، ص 54 از حديث ابن عباس روايت كرده است . ( 223 ) حجرات / 12 : هيچ يك از شما ديگرى را غيبت نكند آيا كسى از شما دوست دارد كه گوشت برادر مردهء خود را بخورد ؟ ( به يقين ) همه شما از اين امر كراهت داريد .