نمىتوانست صبر كند و چون سينه‌اش تنگ مىشد مىفرمود : « اى بلال ما را [ از مردم ] آسوده ساز » « 87 » ، تا به كارى كه مايهء روشنى چشمش بود ( نماز ) برمىگشت ، بنابراين شخص ضعيف هر گاه احوال آن حضرت را در اين مورد ملاحظه كند فريفته شده است زيرا فهمها از آگاهى بر راز كارهاى او عاجز است . پس از شروط مريد است كه در آغاز عزب باشد تا در معرفت خدا قوى شود و اين وقتى است كه شهوت بر او غالب نگردد ، و اگر شهوت بر او غالب آيد بايد با گرسنگى طولانى و روزهء هميشگى آن را در هم بشكند ، و اگر بوسيلهء آن شهوت از بن كنده نشود و طورى باشد كه نتواند نگاه را حفظ كند اگر چه توانايى خوددارى از مقاربت را دارد پس ازدواج كردن براى او بهتر است تا شهوت آرام گيرد و گرنه هر زمان چشمش را نگاه ندارد فكرش را حفظ نكند و همّتش متفرق شود و بسا كه به بلايى افتد كه خارج از توان اوست » . مىگويم : نياز به ازدواج ( براى مريد ) در آغاز كار بيشتر از پايان كار است . پس سزاوار است بر كسى كه مىخواهد به شناخت برسد به گونه‌اى ازدواج كند كه او را از كار باز ندارد مثلا ازدواج موقّت كند ، اين بحثها به تفصيل در كتاب آداب ازدواج مطرح شد . غزالى گويد : زناى چشم از گناهان صغيرهء بزرگ است كه به كبيره شدن نزديك است و به زناى فرج مىانجامد و هركه نتواند چشمش را بپوشد فرجش را نيز نتواند حفظ كند . حضرت عيسى ( ع ) فرمود : « از نگاه كردن ( به نامحرم ) بپرهيزيد زيرا بذر شهوت را در دل مىكارد و براى ايجاد فتنه كافى است . » داود ( ع ) به پسرش گفت : « پسركم پشت سر شير درنده راه برو و پشت سر زن راه مرو . » به يحيى بن ذكريّا ( ع ) عرض شد : آغاز زنا چيست ؟ فرمود : نگاه كردن و آرزو . فضيل گفت : ابليس مىگويد نگاه كردن ( به نامحرم ) كمان ديرينهء من و

--> ( 87 ) اين حديث در ج 1 ، [ همين كتاب ] ، ص 377 ، گذشت .