الفيض الكاشاني

238

راه روشن ترجمه كتاب المحجه البيضاء فى تهذيب الاحياء ( فارسى )

نيست ؛ اسراف در لباس و اثاث است . بنابراين كسى كه به اسرار معرفت بيناست مىداند تمام اين موارد حق است ولى نسبت به حالات مختلف مردم . شرح آفت ريا كه كسى به آن دچار مىشود كه ترك خوردن مشتهيات كند يا كم بخورد ( 1 ) بايد بدانى بر كسى كه خواسته‌هاى نفسانى را ترك مىكند دچار دو آفت بزرگ مىشود ، كه از خوردن مشتهيات بزرگتر است : يكى آن كه نفس نتواند بعضى از خواسته‌ها را ترك كند و مايل به آنها باشد ولى نخواهد كه به خواستن آنها معروف شود . پس تمايل خود را پنهان بدارد و در خلوت چيزى بخورد كه در جمع نمىخورد و اين همان شرك پنهان است كه آفتى است بزرگ ، بلكه بر بنده لازم است كه هر گاه به حب آنها گرفتار شود ، آن را آشكار سازد ؛ زيرا اين صداقت است و بر فوت ثواب جهاد در كارها دلالت دارد . پنهان ساختن عيب و آشكار كردن كمالى كه مخالف آن است دو نقص متضاعف است و دروغ . با پنهان داشتن ، دو دروغ محسوب مىشود و مستحق دو نوع عذاب است ، در نتيجه خدا از آن راضى نمىشود مگر با دو توبهء واقعى ، از اين رو خدا بر منافقان سخت گرفته و فرموده است : إِنَّ الْمُنافِقِينَ فِي الدَّرْكِ الْأَسْفَلِ مِنَ النَّارِ . « 77 » زيرا كافر كفر ورزيده و آن را آشكار ساخته و منافق كفر ورزيده و آن را پنهان داشته و اين پنهان داشتن كفر ، خود كفرى ديگر است ، زيرا چنين كسى نگاه خدا به قلب خودش را سبك شمرده و ديدن مخلوقان را بزرگ شمرده است . پس كفر را از ظاهر خود محو و در باطن خود اثبات كرده است . بنابراين عارفان به خواسته‌هاى بلكه گناهان گرفتار مىشوند ولى به رياكارى و تقلّب و پنهان داشتن ( عيبها ) گرفتار نمىشوند ، بلكه كمال عارف آن است كه براى خدا خواسته‌ها را ترك مىكند و خود ميل به چيزى را آشكار مىسازد تا جايگاهى كه در دل مردم دارد از بين ببرد . يكى از عارفان هر چه را مىخواست

--> ( 77 ) نساء / 144 : ( زيرا ) منافقان در پايين‌ترين مرحلهء دوزخ قرار دارند .