الفيض الكاشاني

233

راه روشن ترجمه كتاب المحجه البيضاء فى تهذيب الاحياء ( فارسى )

و گويند : تداوم بر گوشت خوارى در آدمى عادتى مانند عادت « 69 » به مىگسارى پديد مىآورد ، و هر زمان گرسنه شود و شوق جماع در نفسش پديد آيد شايسته نيست غذا بخورد و مجامعت كند و دو خواسته نفسش را برآورده سازد كه نفس بر او غالب آيد ، و بسا كه نفس غذا بخواهد تا نشاط و شوق جماع بيايد . مستحبّ است كه در حال سيرى نخوابد كه ميان دو غفلت جمع كند و به سستى عادت نمايد و بر اثر آن دچار قساوت قلب شود . ليكن نماز بگزارد يا بنشيند و خدا را ياد كند به سپاس نزديكتر است . در حديث است : « غذايتان را با نماز و ياد خدا آب كنيد و پس از غذا نخوابيد كه دلهايتان سخت شود . » « 70 » و هر زمان كه ميل به ميوه‌هاى خوب دارد لازم است كه نان نخورد و به جاى آن ميوه بخورد به عنوان غذا نه به قصد لذّت بردن از ميوه و براى اين كه در نفس ، جمع ميان عادت و ميل پيدا نشود ؛ و هر زمان غذاى نرم و خشنى يافت بايد غذاى نرم را اوّل بخورد ، زيرا پس از آن به غذاى خشن ميل نكند ولى اگر اوّل غذاى خشن را بخورد غذاى نرم را نيز به خاطر نرمىاش بخورد . يكى از بزرگان به يارانش مىگفت : آنچه مىخواهيد نخوريد و اگر خورديد به دنبالش نرويد و اگر در پى آن رفتيد آن را دوست نداريد . و در پى بعضى از انواع نانها رفتن شهوت و ميل است . خلاصه هيچ راهى نيست كه نفس را در خواسته‌هاى مباحش آزاد بگذاريم و نبايد در هر حال از آن پيروى كنيم و به همان ميزان كه بنده شهوتش را ارضا مىكند بيم آن مىرود كه در روز قيامت به او بگويند : أَذْهَبْتُمْ طَيِّباتِكُمْ فِي حَياتِكُمُ الدُّنْيا وَ اسْتَمْتَعْتُمْ بِها . « 71 » و انسان به اندازه‌اى كه با نفسش جهاد مىكند و از اميالش مىگذرد در آخرت از خواسته‌هايش بهره مىبرد .

--> ( 69 ) در النّهايه : در حديث عمر آمده است « ان للحم ضراوة لضراوة الخمر اى ان له عادة ينزع اليها كعادة الخمر ، براى گوشت عادتى همانند عادت شراب است كه آدمى را طرف آن مىكشاند » . ( 70 ) حديث را ابن سنّى در اليوم و الليلة ، ص 131 روايت كرده است . ( 71 ) احقاف / 20 : از طيّبات و لذائذ زندگى دنياى خود استفاده كرديد و از آن بهره گرفتيد .