الفيض الكاشاني

212

راه روشن ترجمه كتاب المحجه البيضاء فى تهذيب الاحياء ( فارسى )

كار وارد شدن در انديشه‌ها كاهلى مىكند و انسان را از سرعت درك ( مطالب ) محروم مىسازد حتى كودك چون بسيار بخورد حافظه‌اش ضعيف و ذهنش تباه و دركش كند شود . ابو سليمان گويد : بر تو باد گرسنگى كشيدن ، چرا كه نفس را خوار مىسازد و دل را نازك مىكند و موجب علم آسمانى مىشود . پيامبر ( ص ) فرمود : دلهايتان را به كم خنديدن و كم خوردن زنده كنيد ، و با گرسنگى آنها را پاك سازيد تا صاف شود و ترقّى كند . « 32 » برخى گويند : گرسنگى مانند رعد و قناعت چون ابر و حكمت بسان باران است . پيامبر ( ص ) فرمود : « هركس شكمش را گرسنگى دهد ، انديشه‌اش زياد و دلش هوشمند شود . » ابن عبّاس گويد : « پيامبر ( ص ) فرمود : كسى كه سير شود و بخوابد قلبش سخت شود ؛ آنگاه فرمود : براستى كه براى هر چيزى زكاتى است و زكات بدن گرسنگى است . » « 33 » شبلى گويد : هيچ روزى براى خدا گرسنگى نكشيدم جز اين كه درى از حكمت و عبرت در دلم گشوده شد كه هرگز نديده بودم ، و پوشيده نيست كه هدف نهايى از عبادتها فكرى است كه انسان را به شناخت و ديدن حقايق واقعى برساند ، و سيرى مانع از آن است و گرسنگى در آن را مىگشايد ، و معرفت درى از درهاى بهشت است ؛ بنابراين سزاوار است كه همواره با گرسنه بودن در بهشت را بكوبد ، از اين‌رو لقمان به پسرش گفت : پسركم هرگاه معده پر شود انديشه بخوابد و حكمت لال شود و اندامها از عبادت فرومانند . ابو زيد گويد : گرسنگى ابرى است كه هرگاه بنده گرسنه شود از دل حكمت ببارد .

--> ( 32 ) عراقى گويد : مأخذى براى آن نيافتم . و همچنين است حديث بعد . ( 33 ) آخر اين حديث را ابن ماجه از حديث ابو هريره به شمارهء 1745 چنين روايت كرده است « لكلّ شىء زكات و زكات الجسد الصّوم ، هر چيزى زكاتى دارد و زكات بدن روزه است » .