الفيض الكاشاني

208

راه روشن ترجمه كتاب المحجه البيضاء فى تهذيب الاحياء ( فارسى )

محبوبتر از قيام ( عبادت ) بيست شب است . پيامبر ( ص ) فرمود : « واى بر مردم از دو قبقب . عرض شد : اى رسول خدا آن دو چيستند ؟ فرمود : شكم پرستى و همخوابگى » عيسى بن مريم ( ع ) فرمود : « دل به مرضى سخت‌تر از قساوت گرفتار نشده است ، و هيچ نفسى به مرضى دشوارتر از تحريك گرسنگى گرفتار نشد و سنگدلى و تحريك گرسنگى دو افسار خوارىاند » . غزالى مىگويد : امّا سخنان بزرگان ؛ لقمان به پسرش گفت : « پسركم هر گاه معده پر شود انديشه بخوابد و حكمت لال شود اندامها از عبادت ناتوان شوند . » شقيق گفت : عبادت حرفه‌اى است كه دكّان آن خلوت كردن و ابزار آن گرسنگى است . فضيل گويد : خداى من ، مرا و عيالم را گرسنه كردى و مرا در تاريكيهاى شب بدون چراغ رها كردى ، و تو اين كار را نسبت به اولياى خود انجام مىدهى ، پس به چه مقامى در پيشگاهت رسيده‌ام ! يحيى بن معاذ گويد : گرسنگى راغبين ( متمايلان به خدا ) بيدار كننده و گرسنگى توبه كنندگان آزمايش و گرسنگى مجتهدان بزرگوارى ، و گرسنگى شكيبايان سياست ، و گرسنگى زاهدان حكمت است و در تورات است از خدا بپرهيز و هرگاه سير شدى از گرسنگى ياد كن . ابو سليمان گويد : « اگر لقمه‌اى از شام شبم را رها كنم در نزد من محبوبتر است كه شب خود را تا صبح به عبادت قيام كنم » . و نيز گويد : گرسنگى در خزينه‌هاى خداست ، آن را نمىدهد جز به كسى كه دوست دارد . سهل شوشترى بيست و اندى روز گرسنگى مىكشيد و چيزى نمىخورد و يك درهم براى خوراك سالش كافى بود . او به گرسنگى اهميّت مىداد و در آن زياده روى مىكرد تا آنجا كه گفت : در روز قيامت هيچ كار نيكى به انسان داده نشود كه بزرگتر از ترك زيادى غذا و اقتدا كردن به پيامبر ( ص ) در غذا خوردنش باشد .