بر انسان غلبه دارد از اين رو خداى متعال فرمود : بَلْ تُؤْثِرُونَ الْحَياةَ الدُّنْيا . « 137 » سپس خداى سبحان بيان فرموده است كه شرّ در طبيعت انسانها قديم است و بر انسان غالب و در كتب پيشين نيز ياد شده است . پس از آن خداى سبحان فرموده : إِنَّ هذا لَفِي الصُّحُفِ الْأُولى صُحُفِ إِبْراهِيمَ وَ مُوسى . « 138 » اين بود راه رياضت مريدها و ترتيب آن در اين كه تدريجا به ديدار خداى سبحان نايل شوند . امّا شرح رياضت در هر صفتى به زودى خواهد آمد ، زيرا بيشتر صفاتى كه بر انسان غالب است مربوط به شكم و غريزه جنسى و زبان و پس از آن خشم است كه آن در حمايت شهوتها همانند لشكرى است و آنگاه كه انسان شهوت شكمبارگى و همخوابگى را دوست بدارد و به آن انس بگيرد دنيا را دوست بدارد و جز با مال و مقام به دنيا نمىرسد و هرگاه مال و جاه به دست بياورد خودپسندى و تكبّر و رياست طلبى در او به وجود مىآيد ، و هرگاه اين امور ظاهر شود و نفسش به او اجازه ندهد كه بكلّى دين را رها سازد به چيزهايى از دين چنگ مىزند كه در آن رياست باشد و غرور بر او غالب مىشود . از اين رو بر ما واجب است پس از تقديم اين دو كتاب ، بخش مهلكات را با هشت كتاب كامل كنيم . كتابى در سركوب كردن شكمبارگى و همخوابگى ، كتابى در بلاى زبان ، كتابى در شكستن خشم و حسد و كينه ، كتابى در نكوهش دنيا و شرح نيرنگهاى آن ، كتابى در شكستن محبّت مال و نكوهش بخل ، كتابى در نكوهش ريا و مقام دوستى ، كتابى در تكبر و خودپسندى ، و كتابى در شرح مواضع غرور و گول خوردن . با ذكر اين هلاك كننده‌ها و آموختن راه درمان آنها مقصود ما از اين بخش ، يعنى بخش هلاك كننده بپايان مىرسد ان‌شاءالله ، زيرا آنچه در كتاب اول ياد كرديم شرح صفات دل بود كه منشأ هلاك كننده‌ها و نجات دهنده‌ها بود ، و آنچه در كتاب دوّم ياد كرديم اشاره‌اى كلّى به راه مهذّب ساختن اخلاق و

--> ( 137 ) اعلى / 16 : بلكه شما حيات دنيا را مقدم مىداريد . ( 138 ) اعلى / 18 - 19 : اين دستورات در كتب آسمانى پيشين آمده است ، كتب ابراهيم و موسى .