الفيض الكاشاني

177

راه روشن ترجمه كتاب المحجه البيضاء فى تهذيب الاحياء ( فارسى )

حدود شريعت را كه بدان محتاج است فرا بگيرد ، و از دزدى و حرام خوردن و دروغ و خيانت و دشنام ، و هر چه بر كودكان غالب است بترسد ، پس هر گاه در كودكى چنين تربيت شود ، در نزديك شدن به بلوغ ممكن است راز اين كارها را بفهمد ؛ و به او تذكّر دهند كه غذا نوعى داروست و هدف از آن نيرومند شدن انسان بر خداپرستى است و اين كه تمام دنيا بىاساس است چون دوام ندارد و مرگ ، نعمتهاى دنيا را قطع مىكند ؛ دنيا خانه‌اى است كه بايد از آن گذشت و خانهء ماندن نيست ، و آخرت خانهء ماندن است نه خانهء عبور ؛ و در هر ساعتى مرگ در انتظار آدمى است . انسان باهوش و خردمند كسى است كه از دنيا براى آخرت زاد و توشه برگيرد تا درجه‌اش در پيشگاه خدا زياد شود و در بهشت به نعمتهاى فراوان برسد ، و هر گاه درست رشد كند اين سخنان در هنگام بلوغ در او مؤثّر واقع مىشود و در دلش ثبت مىشود چنان‌كه نقش در سنگ ؛ و اگر رشدش خلاف آن باشد تا آنجا كه كودك به بازى و دشنام و بيشرمى و حرص‌ورزى در غذا خوردن و پوشاك و آرايش و باليدن بر ديگران عادت كند دلش از پذيرفتن حق عاجز شود ، همانطور كه ديوار خاك خشك را نمىپذيرد . بنابراين سزاوار است ( در تربيت كودك ) آغاز كار رعايت شود زيرا ذات كودك طورى آفريده شده كه مىتواند خير و شرّ را بپذيرد و والدين او هستند كه به يكى از دو طرف او را متمايل مىسازند . پيامبر ( ص ) فرمود : « هر نوزادى به فطرت اسلام زاده شود و همانا پدر و مادرش او را به دين يهودى ، نصرانى ، و مجوسى در مىآورند . « 103 » شروط اراده و مقدّمات پيكار با نفس و اين كه مريد راه ارادت را بتدريج بايد بپيمايد ( 1 ) بايد دانست هركس كه آخرت را با قلب خود به يقين مشاهده كند بالضرورة به فكر كشت آخرت خواهد بود ، و به آن مشتاق مىشود و راهش را مىپيمايد ، و نعمتها و لذّتهاى دنيا را خوار مىشمارد ؛ زيرا هركس خرمهره‌اى

--> ( 103 ) مسلم ( در صحيح ) ، ج 8 ، ص 52 ، از حديث ابو هريره روايت كرده است .