الفيض الكاشاني
174
راه روشن ترجمه كتاب المحجه البيضاء فى تهذيب الاحياء ( فارسى )
برابر او كودك پرخور را نكوهش كنند و كودك با ادب را كه كم مىخورد بستايند ، و او را علاقهمند سازند كه به هر غذايى اكتفا كند و به غذا چندان اهميّت ندهد بلكه غذا دادن به ديگران در نظرش مهّم باشد و خود با غذاى ساده قناعت كند ، و دوستى لباس سفيد نه لباس ابريشم و رنگارنگ را در دل او ايجاد كنند و به او ثابت كنند كه چنين لباسى شايستهء زنان و افراد مخنّث است و مردان از آن بدشان مىآيد و مرتبّ اين سخن را گوشزد كنند . هر گاه بر تن كودكى لباس ابريشم يا رنگارنگ ديد لازم است زشت شمارد و نكوهش كند . والدين بايد كودك را از ( همنشينى ) با كودكانى كه به رفاه و خوشگذرانى و پوشيدن لباسهاى گرانبها عادت كردهاند منع كند ، و از آميزش با هر كس كه او را به رفاه و غيره تشويق مىكند بر حذر دارند ، زيرا كودك اگر در آغاز رشد به حال خود رها شود غالبا بدخو ، دروغگو ، حسود ، دزد ، سخنچين ، لجباز ، پرحرف ، خندهرو ، و حيلهگر ، خود رأى و بىپروا مىشود ، و با تربيت خوب از تمام آن صفات محفوظ مىماند ، آنگاه لازم است كه در مكتب به فراگيرى قرآن و احاديث نيكان و داستانهاى نيكو كاران و حالات آنها بپدازد تا دوستى نيكوكاران در زمين دلش كاشته شود ، و از اشعارى كه در آن از عشق و عاشقان سخن مىرود او را نگاه دارند و او را از آميزش با اديبانى كه گمان مىكنند كه شعر نشان ظرافت و نازكى طبع است حفظ كنند ، زيرا در دل كودكان تخم فساد مىپاشد . پس آنگاه كه اخلاق نيك و كار ستوده از كودك بروز كرد لازم است كه احترام شود و پاداشى خشنود كننده دريافت دارد و در ميان مردم ستوده شود ، و اگر احيانا يك بار خلاف آن را انجام داد بايد ناديده گرفته شود و پردهاش دريده نشود و خلافش افشا نگردد و كودك تصوّر نكند كه كسى حق دارد به ديگرى جسارت كند بويژه هر گاه كودك سعى در پنهان ساختن گناه خود داشته باشد ، زيرا گاه اظهار آن گناه بر جسارت او مىافزايد تا آنجا پس از آن به آشكار شدن گناهش اهميّت نمىدهد . اگر دوباره گناه كرد شايسته است كه