و از جذام و پيسى سالم باشد ، و حدّ شرعى نخورده و اعرابى نباشد و اعراب كلمات را غلط نخواند و زمين‌گير نباشد ، هر چند در اينها به عذرى معذور باشد ، امّا او مىتواند در همه اين موارد بر امثال و نظاير خود امامت كند . سيّد مرتضى امامت زن را مطلقا جايز ندانسته ، و ديگران امامت زن را بر امثال خود جايز شمرده‌اند . امامت مسافر براى حاضران و بالعكس ، امامت كسى كه در غلّ و زنجير است بر آزادها ، مفلوج بر تندرستها ، تيمّم كننده بر وضو دارنده‌ها ، نابينا بر بينايان در صحرا مگر اين كه روى او را به قبله كنند ، برده جز براى خانواده‌اش ، مكروه است . 3 - امام جماعت نبايد بر گروهى كه او را دوست نمىدارند و مبغوض آنهاست امامت كند ؛ ( 1 ) و اگر آنها در باره او اختلاف كنند نظر اكثريّت معتبر است ؛ و اگر اقليّت اهل دين و صلاح باشند تأمين نظر آنها سزاوارتر است . در حديث است : « نماز سه كس از سر آنها بالاتر نمىرود : « بندهء فرارى ، زنى كه شوهرش بر او خشمگين باشد و امام گروهى كه آنها از او كراهت دارند . » « 8 » سزاوار است كسى را كه ملازم مسجد و امام راتب آن است ، و در صورت انعقاد جماعت در منزل ، صاحب منزل را مقدّم بدارند ؛ و پس از او آن كه به سنّت عالمتر و در دين داناتر است ؛ پس از او آن كه در هجرت داراى سبقت است ؛ پس از او آن كه از نظر سنّ بزرگتر است مقدّم شود . در برخى اخبار آمده سه دسته اخير را به ترتيب مذكور بر اعلم مقدّم بدارند « 9 » ، ليكن صحيح همان است كه بيان كرديم . در الفقيه مذكور است كه پيامبر ( ص ) فرمود : « امام هر گروهى نمايندهء آن گروه است ؛ بنابر اين با فضيلت‌ترين افراد را مقدّم بداريد . » « 10 » و نيز فرموده است : « اگر شاد مىشويد كه نمازتان پاكيزه باشد نيكانتان را مقدّم

--> ( 8 ) سنن ابن ماجه ، شماره 971 ؛ شيخ در امالى ، ص 121 ؛ سنن ترمذى ، ج 2 ، ص 154 . ( 9 ) كافى ، ج 3 ، ص 376 ؛ الفقيه ، ص 103 ، شماره 11 ؛ تهذيب ، ج 1 ، ص 122 . ( 10 ) الفقيه ، ص 103 ، شماره 12 ، 14 ، 15 .