الفيض الكاشاني

79

ترجمة الحقائق ( فارسى )

در نزد او واضح‌تر بود اتيان به معجزه نمود تا آنكه همه‌كس در كار خود بر بينايى باشد و از براى آنكه هلاك شود هركه هلاك شود « 1 » در هنگامى كه حقّ در نزد وى ظاهر شده باشد و « 2 » نجات يابد هركه نجات يابد در حالتى كه حقّ در [ m . b 18 ] پيش او ظاهر باشد . و بعد از آن تمام گردانيد از براى مردم امر دين را به حيثيّتى كه محتاج نبودند امّت آن به كتابهاى پيغمبران سابق در چيزهايى كه اهتمام به آن باشد و به كار آيد در امر دين . و كسى را نمىرسد كه بگويد : ثبوت پيغمبران و شريعتها موقوف است بر ثبوت صانع و صفتهاى كمالى ، پس چون صانع و صفات او را به پيغمبران و شريعتها توان شناخت ؟ ! از براى آنكه در جواب گوييم : سخنان پسنديدهء پيغمبر و در جميع افعال معصوم بودن دليلى « 3 » است بر صدق آن « 4 » . و اگر « 5 » فرض كنيم كه صاحب اين نوع كلام و بيان نمىبود شريعت او حجّتى است بر راستىِ آن از آن حيثيّت كه مطابق مقتضاى عقلهاى سليم است از براى آنكه برهانهايى كه پيغمبر مىآورد « 6 » چاره در پيروى نمودن آن نمىباشد و معجزه‌ها و حجّتهاى او هر « 7 » خصمى را الزام مىدهد به نوعى كه ديگر مجال سخن نمىماند با آنكه معرفت صانع و صفات او كه « 8 » شريعت موقوف بر آن است نازلِ منزلهء امور بديهيّه است كه هركه اندك شعورى داشته باشد حكم به آن مىكند . در قرآن مجيد نازل شده : « وَ لَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ لَيَقُولُنَّ اللَّهُ » « 9 »

--> ( 1 ) . a - هركه هلاك شود . ( 2 ) . a - و . ( 3 ) . دليلى / a دليل . ( 4 ) . s - آن . ( 5 ) . و اگر / m كه ! ( 6 ) . a + و . ( 7 ) . s - هر . ( 8 ) . معرفت صانع و صفات او كه / در s a جابجا بيامده است . ( 9 ) . لقمان : 25 .