خدا و از اين معنا غافل مىباشد . و دلالت مىكند بر اينكه اكثر محاسبهء نفس به اين « 1 » برگردد . و ذكر كردن وقوف در مواقف قيامت بعد از امر به محاسبه دلالت مىكند بر اينكه وقوفها در آن مقام از براى حساب است ، پس هركه در دنيا روز به روز حساب نفس « 2 » خود را بكند در آن روز محتاج به آن وقوفها نخواهد بود ، خداى عزّ وجلّ فرموده : « وَ لْتَنْظُرْ نَفْسٌ ما قَدَّمَتْ لِغَدٍ » « 3 » يعنى بايد كه هر نفسى نظر كند در آنچه پيش فرستاده از براى فرداى قيامت . و در حديث وارد شده : سزاوار آن است كه از براى عاقل چهار ساعت باشد ، يكى از آنها ساعتى است كه در آن حساب نفسِ خود « 4 » كند « 5 » . و در مصباح الشَّريعة از حضرت امام جعفر صادق عليه السلام مروى است كه فرمودند : اگر از براى حساب هيچ هَولى نباشد سواى حياى عَرض بر خدا و رسوايى و « 6 » پرده‌درى بر مخفياتْ سزاوار است از براى آدمى كه از سر كوه‌ها پايين نيايد و در آبادانى مأوا نكند و آب نخورد و خواب نكند مگر از راه اضطرارى كه نزديك به هلاك باشد . و اين چنين مىكند كسى كه در هر نفسى « 7 » قيامت را برپا مىبيند با هَولها و شدّتها . و معاينه مىكند به دل ايستادن در برابر خدا را در آن زمان . و به طريقى « 8 » محاسبهء نفس را مىكند كه گويا به عرصات قيامت خوانده شده و در آن سختىها سؤال كرده شود ، خداى عزّ وجلّ فرموده : « وَ إِنْ كانَ مِثْقالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ أَتَيْنا بِها وَ كَفى بِنا حاسِبِينَ » « 9 » - « 10 » .

--> ( 1 ) . اين / a آن . ( 2 ) . a - نفس . ( 3 ) . حشر : 18 . ( 4 ) . a s + را . ( 5 ) . نگر : معاني الأخبار : 334 در ضمن روايتى طولانى . روضة الواعظين : 4 . ( 6 ) . a s - و . ( 7 ) . نفسى / a نفس . ( 8 ) . طريقى / a s طريق . ( 9 ) . انبياء : 47 . ( 10 ) . مصباح الشريعة : 85 باب 38 .