عبادت در آن است . و هم‌چنين در هر چيز رعايت مناسبت بكند ، امّا اين شرط نيست . و روايت شده كه مردى به حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله گفت كه : زنى را فريب [ m . b 131 ] دادم و انواع تمتّع از آن بردم به غير از جِماع ، پس حكم خدا را بر « 1 » من جارى ساز . فرمودند : آيا با ما نماز نكرده‌اى ؟ گفت : بلى . پس « 2 » فرمودند : حسنات محو سيّئات مىكند « 3 » . و ناچار است كه « 4 » تا قريبُ العهد است به گناه تداركِ آن را بكند به اينكه پشيمان شود و محو اثر آن را بنمايد پيش از آنكه دل زنگ گرفته باشد و قبول محو نكند « 5 » ، خداى عزّ وجلّ فرموده : « إِنَّمَا التَّوْبَةُ عَلَى اللَّهِ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ السُّوءَ بِجَهالَةٍ ثُمَّ يَتُوبُونَ مِنْ قَرِيبٍ » « 6 » يعنى جز اين نيست كه قبول توبه بر خدا از براى كسانى است كه عملهاى بد مىكنند از راه نادانى و بعد از آن به زودى و قرب عهد به « 7 » آن توبه مىنمايند . و فرمودند : « وَ لَيْسَتِ التَّوْبَةُ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ السَّيِّئاتِ حَتَّى إِذا حَضَرَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قالَ إِنِّي تُبْتُ الْآنَ » « 8 » يعنى توبه‌اى نيست از براى كسانى كه عملهاى بد مىكنند تا وقتى كه مرگ يكى از آنها را حاضر شود گويد كه : الحال توبه كردم . حضرت امام جعفر صادق عليه السلام فرمودند : اين در وقتى است كه امر آخرت را معاينه نموده باشد « 9 » . و اين از براى آن است كه پيش از معاينه توبه مقبول است ، چنانچه در خبر وارد شده از حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله « 10 » . و هر كسى كه مبادرت به توبه نكند به اينكه پس اندازد در ميان دو خطر عظيم

--> ( 1 ) . بر / a به . ( 2 ) . a - پس . ( 3 ) . صحيح مسلم 8 : 102 . سنن أبي داود 2 : 356 ح 4468 . ( 4 ) . a - كه . ( 5 ) . s + و . ( 6 ) . نساء : 17 . ( 7 ) . عهد به / a به عهد . ( 8 ) . نساء : 18 . ( 9 ) . كتاب من لا يحضره الفقيه 1 : 133 ح 352 . ( 10 ) . نگر : الكافي 2 : 440 ح 2 .