خداست باقى است . و چه نسبت است ميان خوشى روح و خوشى مشك ؛ زيرا كه اوّل روحانى و عقلى و معنوى است و دوم جسمانى و حسّى و صورى است . فصل [ درجات روزه و آداب آن ] بدان كه روزه را سه مرتبه مىباشد : روزهء عموم . و روزهء خصوص . و روزهء خصوصِ خصوص . امّا روزهء عموم بازداشتن بطن و فرج است از قضاى شهوتها . و امّا روزهء خصوص بازداشتن گوش و چشم و زبان و دست و پا و ساير اعضاست از گناهان . حضرت امام جعفر صادق عليه السلام فرمودند : هرگاه روزه « 1 » بدارى بايد كه روزه بدارد « 2 » گوش و چشم و موى و پوست تو . و « 3 » چيزى چند غير اينها شمردند و فرمودند : نبايد كه روز روزهء تو مثل روز افطار باشد « 4 » . و در خبرى ديگر اين زيادتى را فرمودند : و واگذار جدل « 5 » كردن و آزار رسانيدن به خادم را . و بايد كه وقار و تمكين روزه بر تو ظاهر شده باشد . و حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله شنيدند كه زنى كنيز خود را دشنام مىداد و روزه داشت ، آن حضرت طعامى طلبيدند و به آن فرمودند كه : اين طعام را بخور . آن زن گفت كه : روزه‌ام ! آن حضرت فرمودند : چون روزه‌اى و حال آنكه دشنام به كنيزك خود دادى ؟ ! به درستى كه روزه از طعام و شراب تنها نيست « 6 » . و نيز حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله [ m . a 123 ] فرمودند كه : روزه سپرى است از آتش .

--> ( 1 ) . روزه / a روزه‌اى . ( 2 ) . s + دو . ( 3 ) . s - و . ( 4 ) . الكافي 4 : 87 ح 1 . كتاب من لا يحضره الفقيه 2 : 108 ح 1855 . ( 5 ) . جدل / s جدال . ( 6 ) . الكافي 4 : 87 ح 3 . كتاب من لا يحضره الفقيه 2 : 109 ح 1861 .