الفيض الكاشاني
517
ترجمة الحقائق ( فارسى )
نزد خود و نزد مردمان عظيم بشمارد « 1 » امّا به حدّى كه او را از واسطه بودن بيرون نبرد تا آنكه مشرك نباشد . و حضرت امام جعفر صادق عليه السلام در آيهء : « وَ ما يُؤْمِنُ أَكْثَرُهُمْ بِاللَّهِ إِلَّا وَ هُمْ مُشْرِكُونَ » « 2 » يعنى ايمان نياوردهاند اكثر مردم « 3 » مگر به آنكه به خدا مشركند . فرمودند : اين آيه در شأن مردى است كه مىگويد : اگر فلان نمىبود من هلاك شده بودم و اگر فلان نمىبود اين به من نمىرسيد و اگر فلان نمىبود عيال من هلاك شده بودند . آيا نمىبينى كه اين مرد از براى خدا شريكى قرار داده كه روزى دهد و دفع بلا كند ؟ ! پرسيدند : اگر گويد : اگر خداى عزّ وجلّ به من احسان نمىنمود به واسطهء فلان هلاك مىشدم . فرمودند : باكى به اين و مانند اين « 4 » نيست « 5 » . و ديگر سزاوار آن است كه از مواضع شكّ و شبهه بگريزد ؛ هم در اصل آن و هم در مقدار ، و از كسى كه مال او حلال نباشد قبولِ چيزى نكند و زياده بر قدر احتياج نگيرد و در حضور مردم سؤال نكند از كسى كه شرم نمايد « 6 » از ردّ كردن . و ديگر سزاوار آن است كه دانشمند از گرفتن زكات - مادام كه مضطرّ به آن نشده - اجتناب نمايد تا خود را منزّه داشته باشد از كثافتهاى مال . و « 7 » ديگر سزاوار آن است كه پنهان دارد او را به نيّت آنكه پردهء مروّت آن دريده نشود و احتياجش ظاهر نگردد و عفّت ورزيده باشد . و به نيّت آنكه دلهاى مردم و زبانهاى ايشان سالم باشد از حسد وبدگمانى وغيبت و به نيّت آنكه اعانت نموده باشد عطا نماينده را بر پنهان داشتن خير و به نيّت آنكه محافظت خود نموده [ m . a 121 ]
--> ( 1 ) . a + و . ( 2 ) . يوسف : 106 . ( 3 ) . s + را . ( 4 ) . s - و مانند اين . ( 5 ) . تفسير العيّاشي 2 : 200 ح 96 . عدّة الداعي : 89 . ( 6 ) . a - نمايد . ( 7 ) . a - و .