حيثيّت كه مسخّر و فرمانبردار خداست در « بِسْمِ اللَّهِ » * و « الْحَمْدُ لِلَّهِ » گفتن او نقصانى به قدر التفات به غير خدا خواهد بود . و هرگاه گويى : « الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ » در دل حاضر گردان انواع لطف او را تا رحمت او ظاهر گردد و امّيد تو به هم رسد . و درياب در دل خود تعظيم و خوف را هنگامى كه مىگويى : « مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ » يعنى صاحب روز جزا ، امّا عظمت از براى آنكه ملكى نيست مگر از براى خدا . و امّا خوف از براى هول روز جزا و حسابى است كه خدا مالك آن است . و بعد از آن تجديد اخلاص بنما به گفتن : « إِيَّاكَ نَعْبُدُ » يعنى تو را عبادت مىكنم و بَس . و تجديد عجز و احتياج بكن . و بَرى ساز خود را از حول و قوّت خود به گفتن : « وَ إِيَّاكَ نَسْتَعِينُ » يعنى از تو استعانت مىجويم و بَس . و جزم بدان كه طاعت تو ميسّر نمىشود مگر به اعانت خدا و آنكه منّت دارد بر تو از براى آنكه « 1 » تو را « 2 » توفيق طاعت داده و خدمت عبادت را به تو فرموده و تو را سزاوار مناجات گردانيده . و اگر از توفيق تو را محروم مىكرد از جماعتى مىبودى كه از درگاه او دور و با شيطان لعينند . و هرگاه فارغ شدى « 3 » از واگذاشتن كارها به خدا به گفتن « بِسْمِ اللَّهِ » * و از شكرگزارى او و « 4 » اظهار احتياج به اعانت [ m . a 107 ] او عَلَى الإطلاق ، پس تعيين سؤال بكن و طلب مكن مگر مهم‌ترين حاجتها را و « 5 » بگو : « اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ » يعنى هدايت كن ما را راه راستى كه بكشاند ما را به قرب تو و منجر به خوشنودى تو شود . و شرح و تفصيل سؤال را زياد كن و مؤكّد ساز و « 6 » استشهاد نما به « 7 » جمعى كه خداى

--> ( 1 ) . a s + بر . ( 2 ) . s - تو را . a - را . ( 3 ) . شدى / s a شوى . ( 4 ) . a - و . ( 5 ) . s - و . ( 6 ) . ساز و / a سازد . ( 7 ) . نما به / a بر آن .