و در مصباح الشَّريعة از آن حضرت روايت شده كه فرمودند : صاحب نيّت صادقه صاحب قلب سليم است از براى آنكه سالم بودن قلب از خيالهاى باطله موجب آن مىشود كه نيّت از براى خداى عزّ وجلّ در هر امرى خالص گردد و « 1 » خداى عزّ وجلّ فرموده : « يَوْمَ لا يَنْفَعُ مالٌ وَ لا بَنُونَ * إِلَّا مَنْ أَتَى اللَّهَ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ » « 2 » يعنى روزى خواهد آمد كه مال و فرزندان نفع نكنند مگر آنكه كسى با دل سالم از آفات و خيالات به نزد خداى عزّ وجلّ بيايد . و حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله فرمودند : نيّت مؤمن بهتر است از عمل آن . و فرمودند : جز اين نيست كه عملها به نيّتهاست . و از براى هركسى آنچه نيّت كرده به او مىرسد . و ناچار است بنده را « 3 » از نيّت خالص در هر حركت و سكونى « 4 » ؛ زيرا كه اگر نيّت خالص نباشد غافل خواهد بود و غافلان را خداى عزّ وجلّ وصف كرده و گفته : « إِنْ هُمْ إِلَّا كَالْأَنْعامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ سَبِيلًا » « 5 » يعنى نيستند ايشان مگر مانند چهارپايان بلكه گمراه‌تر . و فرموده : « أُولئِكَ هُمُ الْغافِلُونَ » * يعنى اين طايفه غافلانند نه ديگران . و باز نيّت ظاهر مىشود از قلب به قدر صفاى معرفت و اين به اختلاف اوقات مختلف مىشود در قوّت و ضعف . و صاحب نيّت خالصه نفس او و هواى او در تحت سلطنت تعظيم خدا و حيا از وى مقهورند . و نفس او از مخالفت طبيعت و شهوت و آرزوها در تعب مىباشد و مردم از وى در راحت مىباشند « 6 » . فصل [ در اخلاص ] و « 7 » امّا اخلاص عبارت است از پاكيزه ساختن نيّت از آلوده شدن به چيزى ، و مرتبهء

--> ( 1 ) . s a - و . ( 2 ) . شعراء : 88 و 89 . ( 3 ) . a - را . ( 4 ) . سكونى / s سكوتى . ( 5 ) . فرقان : 44 . ( 6 ) . مصباح الشريعة : 53 باب 23 . ( 7 ) . a - و .