و وقتى شخصى به آن حضرت گفت : مردى مىباشد كه خوش يقين و پرگناه مىباشد و مردى سعى بسيارى در عبادت مىكند و كم يقين مىباشد ! آن حضرت فرمودند : هيچ انسانى نيست مگر آنكه گناهان بسيار مىدارد ، امّا كسى كه طبيعت او عقل و طريقهء او يقين است گناهان ضرر به وى نمىرساند از براى آنكه هرگاه گناهى كرد توبه مىكند و طلب آمرزش مىنمايد و پشيمان مىشود و اين كفّارهء گناهان او مىشود ، و زيادتى از براى او باقى مىماند كه به آن داخل بهشت مىشود « 1 » . و فرمودند : يقين تمام ايمان است « 2 » . و در وصيّت لقمان به پسرش فرمودند : اى پسرك من ! عمل نمىتوان كرد مگر به يقين و عمل نمىكند آدمى مگر به قدر يقين . و هيچ عمل كننده‌اى كوتاهى در عمل نمىكند مگر از راه نقصان يقين . و حضرت امام جعفر صادق عليه السلام فرمودند : هيچ چيزى نيست مگر آنكه او را حدّى هست . گفتند : حدّ توكّل چيست ؟ فرمودند : يقين . گفتند : حدّ يقين چيست ؟ فرمودند : آنكه نترسى با خدا از چيزى ديگر « 3 » - « 4 » . و فرمودند : از « 5 » صحّت يقين مرد مسلمان آن است كه راضى نكند مردم را به خشم درآوردنِ خدا و ملامت نكند ايشان را به چيزى كه خدا به « 6 » ايشان عطا نفرموده ؛ زيرا كه رزق را حرص حريص به سوى خود نمىتواند كشيد و [ m . a 87 ] كراهت صاحب

--> ( 1 ) . شرح نهج البلاغة ابن أبي الحديد 20 : 40 . مجموعة ورّام 1 : 62 با اندكى تفاوت . ( 2 ) . مجموعة ورّام 1 : 40 . صحيح البخاري 1 : 8 . ( 3 ) . نترسى با خدا از چيزى ديگر / a بترسى از خدا نه از چيزى ديگر . ( 4 ) . الكافي 2 : 57 ح 1 . مشكاة الأنوار : 45 . ( 5 ) . a - از . ( 6 ) . به / s با .