بهشت و حايل مىشود ميان او و ميان محبوب او . و هرگاه بنده محبوبى به غير خدا و ذكر و معرفت او و فكر در آن نداشته باشد دنيا « 1 » و علايق آن مانعى است از محبوب او و دنيا از براى آن زندانى است و مرگ او را به محبوبش مىرساند و از زندان خلاصى مىدهد ، پس در اين هنگام نهايت سعادت بنده آن است كه بميرد در حالتى كه محبّ خدا باشد . فصل [ خوف از خدا دو مرتبه مىدارد ] بدان كه خوف از خدا دو مرتبه مىدارد : يكى : خوف از عذاب آن و اين خوفى است كه عامّهء مردمان مىدارند . و اين حاصل مىشود به « 2 » اصل ايمان به « 3 » بهشت و دوزخ و به آنكه اين دو جزاى طاعت و معصيتند . و ضعف خوف به سبب غفلت و ضعف ايمان مىباشد و غفلت به آن زايل مىشود كه او را به ياد خدا آورند و موعظه كنند و هميشه در فكر « 4 » اهوال « 5 » قيامت و انواع عذابهاى آخرت باشد . و به ملاحظهء خايفان و همنشينى ايشان و مشاهدهء احوال آنها نيز زياد مىشود و اگر مشاهدهء ايشان ميسّر نشود شنيدن احوال ايشان نيز خالى از تأثيرى نمىباشد . و مرتبهء دوم از خوف - و آن « 6 » اعلاست - : آن است كه از خدا خايف باشد ، يعنى از دورى آن « 7 » و ممنوع از لقاى آن شدن ترسد « 8 » و امّيد به لقاى آن داشته باشد . و اين خوفى است كه علما و صاحبدلان [ m . b 76 ] مىدارند كه عارفند به صفات خدا آنچه را

--> ( 1 ) . a - دنيا . ( 2 ) . به / s a و . ( 3 ) . s a - به . ( 4 ) . s a + و ! ( 5 ) . اهوال / s احوال . ( 6 ) . a - و آن . ( 7 ) . s a - آن . ( 8 ) . ترسد / a بترسد .