نباشد . و بيان آنچه گفته شد آن است كه دنيا مزرعهء آخرت است و دل مانند زمين است و ايمان مانند تخم است و طاعتها جارى مجراى بيل زدنِ زمين و پاكيزه كردن آن از سنگها و كندن نهرها و آب آوردن به « 1 » زمين است . و دلى كه حريص به دنيا و مستغرق آن باشد مانند زمين شوره‌اى است كه تخم در آن نمو نكند . و روز قيامت روز درو است و هيچ درويد نخواهد شد مگر آنچه كاشته شده است . و هيچ زرعى نمو نمىكند مگر از تخم ايمان و كم است كه ايمان نفع « 2 » كند با پليدى قلب و بدى اخلاق چنانچه تخم در زمين شوره نمو نمىكند . و سزاوار آن است كه امّيدى كه بنده به آمرزش مىدارد سنجيده شود به امّيد صاحب زرع ، پس هر « 3 » كسى كه زمين پاكيزه‌اى تحصيل نموده تخم خوبى در آن بيفشاند و [ m . a 74 ] به هرچه محتاج باشد از تنقيهء زمين از چيزى كه مانع روييدن تخم است به عمل آورد و در وقت خود آن را آب « 4 » بدهد و بعد از آن بنشيند و از فضل خدا منتظر دفع آفتهاى مفسده باشد تا هنگامى كه زرع تمام شود و به « 5 » نهايت برسد ، اين انتظار را رجا مىگويند . و اگر تخم را در زمين شورهء « 6 » بلندى كه آب به آن نرسد بكارد و مشغول تربيت تخم به هيچ وجه نشود و منتظر درو باشد « 7 » ، اين انتظار را حماقت و غرور مىگويند نه رجا . و اگر تخم را در زمين پاكيزه‌اى بيفشاند امّا آبش ندهد و منتظر آب باران باشد در جايى كه باران غالب نباشد و ممتنع نيز نباشد « 8 » ، اين انتظار را تمنّى مىگويند نه رجا .

--> ( 1 ) . به / s a بر . ( 2 ) . نفع / a منع ! ( 3 ) . a - هر . ( 4 ) . را آب / a آب را . ( 5 ) . s a - به . ( 6 ) . شورهء / a شوره‌زارى . ( 7 ) . a + و . ( 8 ) . a + و .