و حضرت امام جعفر صادق عليه السلام فرمودند : هر « 1 » كه از مؤمنان مبتلا به بلايى شود و صبر بر آن بكند مثل ثواب هزار شهيد خواهد داشت « 2 » . و فرمودند : به درستى كه خداى عزّ وجلّ بر قومى انعام كرده و شكر خدا بجاى « 3 » نياوردند ، پس آن نعمتها بر ايشان « 4 » وبالى شد . و قومى را مبتلا به مصيبتها ساخت و صبر كردند ، پس آن مصيبتها بر ايشان نعمتى شد « 5 » . و اخبار در فضيلت صبر بيش از آن است كه توان شمرد « 6 » . فصل [ در صبر و اقسام آن ] بدان كه آنچه در دار دنيا به كسى مىرسد خالى از دو نوع نيست : يكى آن است كه موافق طبع است و ديگرى آن است كه مكروه طبع است . و بنده در هريك از اين دو محتاج به صبر است و در هيچ حالى مستغنى از صبر نيست . امّا آنچه « 7 » موافق طبع است مانند تندرستى و سلامتى و مال و جاه و بسيارىِ خويشان و وسعت اسباب و كثرت اتباع و انصار و جميع لذّتهاى دنيا پس صبر بر اينها دشوارتر است ؛ زيرا كه هركه ضبط خود نكند و رغبت و ميل به آنها بنمايد و مستغرق لذّتهاى مباحه شود به خوشى زياده « 8 » از اندازه و سركشى مبتلا شود « 9 » ، چراكه انسان هرگاه خود را مستغنى يافت سركش و نافرمانبردار مىشود . و بعضى از عارفان گفته‌اند : صبر بر بلا نمىكند مگر مؤمن و صبر بر عافيتها

--> ( 1 ) . a - هر . ( 2 ) . الكافي 2 : 92 ح 17 . عيون أخبار الرضا عليه السلام 2 : 239 از ابو جعفر امام باقر عليه السلام . مشكاة الأنوار : 64 . ( 3 ) . خدا بجاى / a خداى بجا . ( 4 ) . ايشان / m ايشانى ! ( 5 ) . الكافي 2 : 92 ح 18 . أمالي الصدوق : 378 ح 4 . تهذيب الأحكام 6 : 377 ح 222 . ( 6 ) . شمرد / a شمردن . ( 7 ) . a m + صبر ! ( 8 ) . زياده / s a زياد . ( 9 ) . شود / s a مىشود .