فصل [ در اينكه فقر محمود است با قناعت فقير ] بدان كه فقر محمود است امّا مىبايد كه فقير قانع باشد و طمع به « 1 » مردم نداشته باشد « 2 » و ملاحظهء آنچه مردم دارند نكند و به هر تقدير بر كسب مال حريص نباشد . و اين ممكن نيست مگر آنكه به قدر كفاف قناعت كند و آرزوها را كوتاه سازد . و اگر رغبت به كثرت مال و طول امل داشته باشد عزّت قناعت از آن فوت مىشود و به سبب طمع و خوارى حرص و قلّت قناعت ناچار چركن مىشود و حرص و طمع او را به خُلقهاى ناشايست و ارتكاب منكراتى كه از مروّت به در است مىكشاند ، و آدمى مفطور بر حرص و طمع و قلّت قناعت شده . حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله فرمودند : اگر از براى فرزند آدم دو رودخانه از طلا « 3 » باشد طلب « 4 » رودخانهء سيُم خواهد كرد . و پر نمىسازد شكم فرزند آدم را مگر خاك - كه عبارت از مرگ و داخلِ قبر شدن است - و خداى عزّ وجلّ با هركه لطفى داشته باشد « 5 » توفيق توبه داده قبول توبهء آن مىكند « 6 » . و نيز فرمودند : دو حريصند « 7 » كه سير نمىشوند : حريص علم و حريص مال « 8 » . و نيز فرمودند : فرزند آدم پير مىشود و « 9 » دو خصلت در آن جوان مىشود « 10 » : حرص و طول امل « 11 » . و چون اينها طبيعىِ آدمى است كه او را گمراه مىسازد و فطرتى است « 12 » كه هلاك مىگرداند خداى تعالى و رسول خدا بر قناعت مدح نموده‌اند و حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله

--> ( 1 ) . به / a از . ( 2 ) . s - و طمع به . . . باشد . ( 3 ) . a + و نقره . ( 4 ) . a + بر . ( 5 ) . a s + او را . ( 6 ) . روضة الواعظين : 429 . مسند أحمد 4 : 368 . ( 7 ) . دو حريصند / a حريصند دو كس . ( 8 ) . الخصال : 53 ح 69 . مشكاة الأنوار : 246 . ( 9 ) . و / a در . ( 10 ) . a - در آن جوان مىشود . ( 11 ) . تحف العقول : 56 . ( 12 ) . فطرتى است / a مضرّتى است .