الفيض الكاشاني
240
ترجمة الحقائق ( فارسى )
مىبندد . پس مالْ محمود و مذموم مىباشد ؛ محمود است نسبت به مقصود محمود و مذموم است نسبت به مقصود مذموم . و چون طبعها مايل است به متابعت شهوتهايى كه راهزن راه خداست و مال شهوتها را آسان مىسازد و آلتى است از براى رسيدن به آنها ، لِهذا خطر آن را در زياده از قدر كفايتْ عظيم شمردهاند و انبيا از شرّ آن استعاذه نمودهاند تا آنكه حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله فرمودهاند « 1 » : خداوندا ! بگردان قوت آل محمّد « 2 » را به قدر كفاف « 3 » . پس آنچه از دنيا محضِ خير نيست طلب نكردهاند . و آن حضرت فرموده « 4 » : خداوندا ! زنده دار مرا در حالتى كه مسكين باشم و بميران مرا در حالتى كه مسكين باشم « 5 » . فصل [ در فوائد مال و آفات آن ] بدان كه مثل مال مثلِ مار است كه در آن زهر قاتل و دوايى كه به جهت دفعِ زهر نافع است - كه آن را ترياك مىنامند - يافت مىشود . و هركه منفعت و مضرّت آن را بداند ممكن است كه از مضرّت اجتناب نموده جلب منفعت بكند . و فوايد مال منقسم مىشود به فوايد دنيوى و فوايد دينى ؛ امّا فوايد دنيوى حاجتى به ذكر آن نيست زيرا كه انواع مردمان معرفت به آن دارند و اگر چنين نمىبود همگى حرص بر طلب آن نمىداشتند . و امّا فوايد دينى سه نوع است : اوّل : آن است كه صرف نفس خود كند يا در عبادت يا در چيزى كه استعانت جويد به آن در عبادت خدا .
--> ( 1 ) . فرمودهاند / a فرمودند . ( 2 ) . a + صلّى اللَّه عليه وآله . ( 3 ) . صحيح مسلم 3 : 103 . ( 4 ) . a + اند . ( 5 ) . روضة الواعظين : 454 . مشكاة الأنوار : 228 . عوالي اللئالي 1 : 39 ح 37 . سنن ابن ماجة 2 : 138 . سنن الترمذي 4 : 8 .