و حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله فرمودند : نظر كردن تيرى است زهرآلود « 1 » از تيرهاى شيطان كه بر ناوك سينه مىرسد ؛ پس هركه ترك كند نظر كردن را « 2 » از ترسِ خدا عطا مىكند خداى عزّ وجلّ به او ايمانى كه شيرينى او را در دل مىيابد « 3 » . و نيز آن حضرت فرمودند « 4 » : بپرهيزيد فتنهء دنيا را و فتنهء زنان را ؛ زيرا كه اوّل فتنهء بنى اسرائيل از راه زنان بود « 5 » . فصل [ در زبان و آفات آن ] و امّا زبان از جملهء نعمتهاى عظيمه و از لطايف صنعتهاى غريبه است ؛ زيرا كه جثّهء او كوچك و طاعت و معصيت او عظيم است از براى آنكه ايمان و كفر ظاهر نمىشود مگر به گواهى زبان و اين دو نهايت طاعت و نافرمانى است . و نيز هيچ موجودى يا معدومى ، خالقى يا مخلوقى ، خيالى يا عقلى ، ظنّى يا وَهمى نيست مگر آنكه زبان به آن مىرسد و متعرّض نفى يا اثبات آن مىشود چرا كه هرچه علم به آن مىرسد زبان تعبير از آن مىكند به حقّ يا باطل و هيچ چيز نيست مگر آنكه علم به آن مىرسد . و اين خاصيّتى است كه در ساير اعضا يافت نمىشود از براى آنكه چشم در نمىيابد مگر رنگها و صورتها را و گوش درنمىيابد مگر اصواتِ « 6 » اجسام را و هم‌چنين ساير اعضا ، امّا زبان ميدان وسيعى دارد كه نمىتوان برابر گردانيد و از براى جولانگاه آن نهايتى و حدّى نيست و از براى آن در خير و در « 7 » شرّ جولانگاه وسيعى است . و هركه آب شيرينِ زبان را رخصت گفتار بدهد و واگذارد آن را در حالتى كه

--> ( 1 ) . آلود / a s آلوده . ( 2 ) . a + به نامحرم . ( 3 ) . مانند آن در المحاسن 1 : 109 ح 101 . الكافي 5 : 559 ح 12 . كتاب من لا يحضره الفقيه 4 : 18 ح 4969 . ( 4 ) . a + كه . ( 5 ) . صحيح مسلم 8 : 89 . و به مانند آن در مسند أحمد 3 : 22 . ( 6 ) . m - اصوات . ( 7 ) . a - در .