بر نامهء عمل او نوشته خواهد شد چرا كه قصد او عملى است از عملهاى قلب كه اختيارى است . و « 1 » دليل بر اين تفصيل خبرى است كه از حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله و سلم روايت شده كه : فرشتگان به خداوند عالميان « 2 » عرض مىكنند كه : خداوندا ! فلان بندهء تو اراده نمود كه معصيتى بكند . و حال آنكه خداى عزّ وجلّ به ارادهء بنده داناتر است از فرشتگان ، پس خداوند عالم [ m . a 29 ] به ايشان مىگويد كه : منتظر باشيد هرگاه بجاى آورد يك عقوبت بر نامهء عمل او بنويسيد . و اگر ترك كند آن را از براى او ثوابى بنويسيد كه ترك آن را از براى رضاى من كرده « 3 » . و روايت است از حضرت أمير المؤمنين سلام اللَّه عليه « 4 » در آيهء : « إِنْ تُبْدُوا ما فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ » « 5 » يعنى اگر اظهار كنيد آنچه در نفسهاى شماست از عزمها و « 6 » نيّتها جزا مىدهد شما را خداى عزّ وجلّ به آنچه در دل گذرانيده‌ايد « 7 » ، كه آن حضرت فرمود : اين آيه بر پيغمبران و امّتهاى سابقه عرض شده و قبول نكردند از راه دشوارى آن . و پيغمبر ما صلى الله عليه و آله قبول « 8 » آن را نمود « 9 » ، بر امّت خود عرض كردند و ايشان قبول نمودند . و چون حقّ سبحانَهُ ديد كه ايشان اين را قبول كردند با آنكه طاقت آن را نداشتند فرمود كه : اى محمّد ! چون قبول اين را نمودى با گرانى و عظمت آن و پيش از اين بر « 10 » امّتها عرض كرديم و قبول نكردند و امّت تو قبول نمودند « 11 » ، پس لازم شد

--> ( 1 ) . s - و . ( 2 ) . m - عالميان . ( 3 ) . صحيح مسلم 1 : 82 . مسند أحمد 2 : 317 . ( 4 ) . سلام اللَّه عليه / s a عليه السلام . ( 5 ) . بقره : 284 . ( 6 ) . a - و . ( 7 ) . a s - ايد . ( 8 ) . a - دشوارى آن و . . . قبول . ( 9 ) . نمود / a نموده . ( 10 ) . s a + پيغمبرها و . ( 11 ) . نمودند / s a كردند .