السيد نعمة الله الجزائري ( مترجم : فاطمه مشايخ )
364
النور المبين في قصص الأنبياء والمرسلين ( بضميمه زندگانى چهارده معصوم " ع " ) ( فارسى )
شدن آب نيل به دعاى فرعون لازمهاش فريب خوردن مردم در پذيرش الوهيّت او و پيروى از اوست و اين امر بر خداى حكيم جايز نيست و كسى متعرّض جواب دادن به آن نشده ، چون در نفس الامر شبههاى فاسد است ، البته همهء شبهات در اصل فاسد هستند ، امّا ما به وجوهى پاسخ آن را ابراز مىداريم : - وجه اوّل : امورى كه بطلان آنها بر هر عالم و عامّى روشن است و هر عقل سليمى از پذيرفتن آن ابا مىكند ، در ايجاد آنها اغراء و فريبى براى مردم پيش نمىآورد ، و ربوبيّت فرعون امر باطليست كه هر عقل سليمى آن را باطل مىداند و وهم و فهم از پذيرش آن ابا دارد و هر كس هم كه ظاهرا آن را بپذيرد ، هرگز به آن يقين ندارد و به همين جهت هم مردم به فرعون گفتند : اگر نيل را براى ما جريان نياندازى ما معبودى غير از تو انتخاب مىكنيم . از همين جا معلوم مىشود سجده و خضوع آنها براى فرعون به طمع رسيدن به متاع دنيا و اعتبارات آن و نيز فرار از شرّ و عذابى بوده كه از ناحيهء او به آنها مىرسيده و آنها در واقع قائل به ربوبيت او نبودهاند و با نوعى تقيّه اين اقوال باطل را پذيرفته بودند ، به اين ترتيب امر ربوبيّت فرعون امرى ظاهر البطلان بوده و در اين صورت جريان يافتن رود نيل نمىتواند باعث فريب مردم در قائل شدن به ربوبيّت فرعون باشد . فقط در زمانى كه پيامبر يا امام در امرى از امور كه دالّ بر صدق مدعاى ايشان باشد در مقام تحدّى و مبارزه باشند ، اجراى آن امر به دست غير آنان جايز نيست ، به همين دليل هم در زمان امام كاظم ( ع ) جمعى از برادران و پسر عموهايشان كه امامت آن حضرت را باور نداشتند از آن حضرت مىخواهند كه در ميان آتش جلوس كند . - وجه دوّم : اينكه خداى سبحان به عزّت خود سوگند ياد كرده كه هرگز عمل هيچ عاملى را ضايع نكند و هر كس كه ارادهاش متاع و حرث اندك دنيوى باشد ، خداوند بهرهء او را از دنيا به او بدهد و هر كس هم متاع ابدى آخرت را طالب باشد ، خداوند بهره اخروى براى او در نظر بگيرد . و از همين جهت در روايت آمده است كه دليل مهلت داده شدن به شيطان و تسلّط او بر بنى آدم تا روز موعود به واسطهء عبادت چند هزار سالهء او در آسمان است . همانطور كه مولاى ما امير المؤمنين ( ع ) فرمودند : شيطان شش هزار سال در