خواجه نصير الدين الطوسي
78
اخلاق ناصرى ( فارسى )
و ملابس و غير آن را و رضا دهد بر آنچه سد خللى كند از هر جنس كه اتفاق افتد . و اما وقار - آن بود كه نفس در وقتى كه منبعث باشد بسوى مطالب آرام نمايد تا از شتابزدگى مجاوزت حد از او صادر نشود ، به شرط آنكه مطلوب فوت نكند . و اما ورع - آن بود كه نفس ملازمت نمايد بر اعمال نيكو و افعال پسنديده و قصور و فتور را بدان راه ندهد . و اما انتظام - آن بود كه نفسرا تقدير و ترتيب امور بروجه وجوب و حسب مصالح نگهداشتن ملكه شود . و اما حريت - آن بود كه نفس متمكن شود بر اكتساب مال از وجوه مكاسب جميله و صرف آن در وجوه مصارف محموده و امتناع نمايد از اكتساب مال بوجوه مكاسب ذميمه . و اما سخا - آن بود كه انفاق اموال و ديگر مقتنيات بر او سهل و آسان بود تا چنان كه بايد و چندانكه شايد بمصب استحقاق رساند . و سخا نوعى است كه در تحت او انواع بسيار است ، و تفصيل بعضى از آن اينست : اما انواع فضايل كه در تحت جنس سخاست هشت است : اول - كرم دوم - ايثار سوم - عفو چهارم - مروت پنجم - نيل ششم - مواسات هفتم - سماحت هشتم - مسامحت اما كرم - آن بود كه بر نفس سهل نمايد انفاق مال بسيار در امورى كه نفع آن عام باشد و قدرش بزرك بود بر وجهى كه مصلحت اقتضا كند . و اما ايثار - آن بود كه بر نفس آسان باشد از سر مايحتاجى كه بخاصه او تعلق داشته باشد برخاستن و بذل كردن در وجه كسى كه استحقاق