خواجه نصير الدين الطوسي

299

اخلاق ناصرى ( فارسى )

خود ارسطاطاليس را فرموده است ميگويد معبود خويش را بشناس و حق او نگاهدار ، و هميشه با تعليم و تعلم باش و عنايت بر طلب علم مقدم دار ، و اهل علم را بكثرت علم امتحان مكن ، بلكه اعتبار حال ايشان بتجنب از شر و فساد كن . از خداى تعالى چيزى مخواه كه نفع آن از تو منقطع بود و متيقن باش كه همهء مواهب از حضرت اوست ، و از او نعمتهاى باقى و فوايدى كه از تو مفارقت نتواند كرد التماس كن ، هميشه بيدار باش كه شرور را اسباب بسيار است ، و آنچه نشايد كرد بآرزو مخواه ، و بدانكه انتقام خداى تعالى از بنده بسخط و عتاب نبود بلكه بتقويم و تأديب باشد ، بر تمناى حياتى شايسته اقتصار مكن تا موتى شايسته به آن مضاف نبود حيات و ممات را شايسته مشمر مگر كه وسيله اكتساب خير بوده باشد ، بر آسايش و خواب اقدام مكن مگر بعد از آنكه محاسبهء نفس خود در سه چيز بتقديم رسانيده باشى . اول - انكه تأمل كنى در آن روز هيچ خطا از تو واقعشده است يا نه ؟ دوم - آنكه تأمل كنى كه هيچ‌خير اكتساب كردهء يا نه ؟ سوم - آنكه تأمل كنى كه هيچ عمل بتقصير كردهء يا نه و باز فكر كن كه چه بودهء در اصل و چه خواهى شد بعد از مرك و هيچكس را ايذاء مكن كه كارهاى عالم در معرض تغير و زوال است بدبخت آنكس بود كه از تذكر عاقبت غافل بود و از زلت باز نايستد تكبر مايهء خود مساز از چيزهائى كه از ذات تو خارج بود ، و در فعل خير با مستحقان انتظار سئوال مدار بلكه پيش از التماس افتتاح كن حكيم مشمر كسى را كه بلذتى از لذتهاى عالم شادمان بود يا از مصيبتى از مصايب عالم جزع كند و اندوهگين شود