خواجه نصير الدين الطوسي

174

اخلاق ناصرى ( فارسى )

دوم اسراف و تبذير و آن چنان بود كه در وجوه زوايد مانند شهوات و لذات صرفكند و يا زياده از حد در وجه واجب خرج كند . سوم ريا و مباهات و آن چنان بود كه بطريق تصلف و اظهار ثروت در مقام مراء و مفاخرت انفاق كند . چهارم سوء تدبير و آن چنان بود كه در بعض مواضع زياده از اقتصاد به كار برد و در برخى كمتر از آن ، و مصارف مال در سه صنف محصور افتد اول آنچه از روى ديانت و طلب مرضيات ايزدى دهند ، مانند صدقات و زكواة . دوم آنچه بطريق سخاوت و ايثار بذل معروف دهند ، مانند هدايا و تحف و مبرات و صلات . سوم - آنچه از روى ضرورت انفاق كنند يا در طلب ملايم يا در دفع مضرت ، اما طلب ملايم مانند اخراجات منزل از وجوه مآكل و مشارب و ملابس و غير آن . و اما دفع مضرت ، مانند آنچه بظلمه و سفها دهند تا نفس و مال و عرض از ايشان نگاهدارند و در صنف اول كه غرض طلب قربت بود به حضرت عزت چهار شرط رعايت بايد كرد . اول - آنكه آنچه دهد بطيب نفس و انشراح صدر دهد و بر آن تلهف و تأسف ننمايد ، نه در ضمير و نه به ظاهر . دوم - آنكه خالص در طلب رضاى معبود خويش دهند نه به جهت توقع شكرى ، يا انتظار جزائى ، يا التماس نشر ذكرى وصيتى . سوم - آنكه معظم آن بدرويشان نهفته نياز دهد ، و هرچند سائل را تواند محروم نگرداند اما اولى آنكه اين قسم از صنف دوم شمرد ، چه تقرب به حضرت عزت بچيزىكه بهتر باعث بر آن از داخل باشد نه از خارج بهتر