خواجه نصير الدين الطوسي

542

اخلاق محتشمى ( فارسى )

( بيت : ) چه بايد نازش و نالش ز اقبالى و ادبارى * كه تا برهم زنى ديده نه اين بينى نه آن بينى و مسكينان و درويشان را خوار و حقير مدار ، تا از فيض [ و ] فضل الهى [ مستحق و ] مستوجب تمول و ثروت باشى . و همچنين در درويشى و حالت دست تنگى « 1 » [ طرايق حسن ] معيشت ، بتجلد « 2 » مسلوك دار ، به آنكه صيانت [ نفس ] خود از خساست و دنائت واجب دانى ، و عرض خويش را از ذل سؤال و استماحت ارذال منزه دارى . ( شعر : ) خلقان لا ارضاهما لفتى : * بطر الغنى و مذلّة الفقر و به آنچه خداى تعالى ترا روزى كرده باشد قناعت نماى ، كه زندگانى نامرضى [ و احتمال ] و اختيار مذلت تضرع و تخشع ، و اظهار ضعف و انكسار در فقر و فاقت ، شرف مردم را باطل و مضمحل گرداند ، و بخمول ذكر عايد باشد ، و موجب عيب و عار گردد . و در سخن امير المؤمنين على عليه [ 30 ر ] السلام آمده است : ما احسن تواضع الاغنياء للفقراء طلبا لما عند اللّه ، و احسن منه تيه « 3 » الفقراء على الاغنياء توكّلا على اللّه . تفسيرش آنست « 4 » كه از طريق تعجّب فرموده است كه : چون « 5 » نيكو است تواضع توانگران درويشان و مساكين « 6 » را ، كه به آن طلب ثواب و رضاى خداى تعالى كنند ، و نيكوتر است از

--> ( 1 ) - خ : تنگدستى . ( 2 ) - خ : تجلد . ( 3 ) - خ : تكبر . ( 4 ) - خ : اينست . ( 5 ) - خ : چه . ( 6 ) - خ : توانگران و درويشان و مسكينان .