خواجه نصير الدين الطوسي

481

اخلاق محتشمى ( فارسى )

لا يستيقظ ، و ساكتا لا يتكلّم ، و محمولا على يدى من كان لا يناله عينه . و قالت زوجته ، ابنة دارا : ان كان هذا الكلام للشماته فقد خلّف الكأس الّذى شرب منها لجماعتكم . و قالت أمّه : يا بنىّ ! قد وعظتنى فاتّعظت ، و عزّيتنى فصبرت ، و لولا [ انّى اعلم انّى ] بك لاحقة ما فعلت . فعليك السّلام حيّا و ميّتا ، و نعم الحىّ كنت و نعم الميّت انت « 1 » . ترجمه : چون اسكندر را وفات رسيد او را در صندوقى از زر نهادند ، و دستهاى او از آنجا بيرون گذاشتند ، كه وصيت چنان كرده بود ، يعنى : تا مردمان بدانند كه از دنيا دست تهى ميروم . و حكماى اهل ملك او برو بگريستند : يكى گفت : به دنيا آمديم جاهلان ، و بايستاديم غافلان ، و بكراهيت بيرون ميشويم كراهيت تمام ! دوم گفت : اينست اسكندر كه زمين فراخ درنورديد ، و امروز او را در دو گز موضع درنورديدند ، يعنى صندوق ! سيوم گفت : ما را پند ميدادى ، هيچ پند مؤثرتر از وفات تو نيامد !

--> ( 1 ) - مانند اين بند در محبوب القلوب اشكورى ص 119 ديده مىشود ، نيز در مروج الذهب مسعودى ( چاپ 1938 مصر 1 : 246 ) و مجموعهء ورام ص 58 ، در تحفة الملوك ص 109 نيز اين داستان را آورد و مانند آن در نوادر الفلاسفه حنين بن اسحاق ( دو نسخهء اسكوريال و مونيخ ) و جام گيتى نما ( عجائب الموجودات ) ص 261 نسخهء دكتر اصغر مهدوى و مختار الحكم ابن فاتك ص 240 - 242 ديده مىشود .