مقصد پانزدهم در قراض و مضاربه است و در آن نيز چند مطلب است : اوّل : آنكه مضاربه عبارت است از اينكه شخصى مالى را بدهد به غير ، كه معامله كند به اين طريق كه در نفع با هم شريك باشند به حصّهء معينى مثل نصف ربح يا ثلث آن يا مانند اينها ، خواه مطلق باشد و خواه مقيد باشد به زمان معينى ، و شرط است كه آن مال عين طلاى مسكوك يا نقرهء مسكوك باشد پس صحيح نيست در دين و در غير نقدين . و اين عقدى است جايز پس كفايت مىكند هر چيزى كه بر آن دلالت نمايد ، اگر چه احوط و اولى اين است كه ايجاب و قبول لفظى واقع بسازند و با هم متصل باشند ، پس صاحب مال بگويد : « اين مال را به تو دادم كه معامله بكنى به اين طريق كه نصف نفع آن - مثلا - مال تو باشد و نصف ديگر مال من باشد » ، پس شخص عامل بگويد : « قبول كردم » ، و هرگاه بخواهند به عربى جارى نمايند پس مالك گويد : « ضاربتك هكذا » ، و عامل گويد : « قبلت هكذا » . يا اينكه مالك به جاى ضاربتك بگويد : « قارضتك » يا بگويد : « عاملتك على هذا المال على أنّ الرّبح بيننا نصفين » مثلا ، و در قبول نيز هر چيزى كه دلالت بر رضا نمايد اگر چه به ايماء و إشاره باشد كافى است .