المحقق النراقي

53

خزائن ( فارسى )

منسوب به آن را رازى گويند صاحب فرهنگ جهان گيرى بيان كرده و مىگويد ديدم به خط فخر رازى كه نوشته بود كه راز و رى نام دو برادر است كه باتفاق يكديگر شهرى را بنا نمودند و در تسميهء شهر بعداز اتمام شدن ما بين ايشان گفتگو واقع شد كه هر يك مىخواستند شهر را بنام خود بنامند آخرالأمر حكماء و عقلاء چنان قرار دادند كه شهر را بنام يكى از ايشان نامند ومنسوب شهر را بنام ديگرى پس شهر را رى ناميدند و منسوب آن را رازى . فائدة منقولة من الكشكول للبهائى * فائدة : التّفاضل بين كلّ مربّعين « 1 » به قدر حاصل ضرب مجموع جذريهما فى التفاضل بين ذينك الجذرين مثلًا 4 و 16 مربّعان والفضل بينهما 12 و هو حاصل ضرب 2 و 4 فى 2 . فائدة : قال فى الكشكول : رأيت فى بعض الكتب المعتبرة إذا جمعت طرفى الجلالة و قسّمت المجتمع على حروفها الأربعة و ضربت الخارج من القسمة فى عدد الجلالة أعنى 66 يبلغ 99 عدد الأسماء الحسنى « 2 » . لغز مُرموز لغز باسم 2 ، 10 ، 60 ، 200 ، 5 ( و يا باسم 300 ، 1 و 50 ، 5 ) و 20 ، 30 ، 50 ، 30 . دو مرغ از مرغزارى كرد پرواز * به قصد هر دوشان آهنگ كردم يكى را پا بريدم گشت بى سر * يكى را سر بريدم لنگ كردم « 3 »

--> ( 1 ) - مرالقول منافيه فى ، ص 33 . ( 2 ) - طرفا الجلالة جل جلاله « ا » و « ه » و مجموعهما على الجمل الابجدية 6 كما على الرقم الهندى أيضاً كذلك و يصير الخارج 124 و ضربه فى 66 يصير 99 . ( 3 ) - در برهان قاطع لغت آورده كه بيسر و بيسره پرنده ايست شكارى شبيه به بيغو كه آن نيز جانورى است شكارى از جنس باشه . چون پاى بيسره يعنى آخر آن كه « ه » باشد گرفته شود بيسر گردد . و آنى را كه سر بريده لنگ شد كلنگ است كه سر اورا يعنى اول اورا كه « ك » باشد كنده لنگ شد . و مىشود كه مراد از مصراع اول هدهد باشد كه به فارسى شانه سر گويند و چون پاى شانه سر يعنى سر را بريده شانه مىماند و بيسر مىشود .