المحقق النراقي

169

خزائن ( فارسى )

إصبع ، و هر إصبعى عرض شش جو كه هر يك از آنها به شكم ديگرى چسبيده باشد ، و عرض هر جو هفت مو از يال يابو و جمعى شش مو گفته‌اند همچنانكه بعضى شش جو نيز گفته ، و ذراعهاى ديگر هست مثل ذراع أسود كه غلام هارون الرشيد است و آن كمتر است از ذراع شرعى به دو ثلث إصبع بر تقديريكه إصبع شش جو و جو شش مو باشد و ذراع ابن أبى ليلى كه كمتر از ذراع أسود بيك إصبع ، و ذراع هاشمى صغير كه واضع آن بلال بن أبى برده است و آن بيشتر است از ذراع أسود به دو إصبع و دو ثلث إصبع ، و ذراع هاشمى كبير كه از مخترعات منصور دوانقى است و زياده است از ذراع به پنج إصبع و دو ثلث إصبع ، و ذراع عمرى كه واضع آن عمر بن خطّاب است و آن زائد است بر ذراع شرعى بعرض چهار انگشت كه طول يك انگشت ابهام است ، و ذراع ميزانى كه از مخترعات مأمونست و آن زائد است بر ذراع أسود به دو ثلث ذراع و دو ثلث إصبع ، و ذراع كسروى كه آن را مصرى خوانند و نوشيروان وضع كرده است و زائد است بر ذراع شرعى به چهار انگشت . مجربات أبو على سينا * فائدة : شيخ الرئيس ابوعلى سينا مجرباتى چند از خود بنظم آورده است كه خود آنها را بتجربه رسانيده و برشته نظم كشيده قال : « 1 » أبدء بسم اللّه فى نظم حسن * أذكرما جرَّبت فى طول الزّمن ما هو بالطّبع و بالخواصّ * لكلّ عام و لكلّ خاصّ فى شولة العقرب نجم توأم * برأى عين من يراه يعلم إذا رآه امرء اصطحبا * و اتّفقا و دّاً و ذاتحاببا لا سيّما إن قال ذامحبّبا * بعض لبعض كوكبان كوكبا و مثله نجمان فى سعد سلع * رؤيته لكلّ ودّ قدجمع

--> ( 1 ) - چند بيت از اين ابيات را كفعمى در مصباح ( ط 1 - ص 224 ) از شيخ رئيس نقل كرده است ، و لكن لي في اسنادها الى الشيخ دغدغة .