ذيل تعليقات اعلام اشخاص زمان حيات مؤلفان را ذكر كرده‌ام ، و هم در آخر كتاب در ذيل مصادر و مآخذ زمان تأليف را داده‌ام . سخنى دربارهء واژهء « ملّا » همان‌طور كه گذشت ، كتاب ملّا نصر الدّين از كشور مصر كه در تصرّف دولت عثمانى بود به ايران آمده است . نگارنده ضمن تحقيقات به اين نتيجه رسيدم كه چاپ‌هاى خوجه نصر الدّين كه در مصر دورهء عثمانى و كشور تركيه چاپ شده عموما و بويژه نخستين چاپ آن‌كه ذيلا خواهد آمد ، به نام « خوجا نصر الدّين » است ، اما وقتى به ايران رسيد اولين ترجمهء آن به زبان فارسى در سال 1299 ق به نام « مطايبات ملّا نصر الدّين » چاپ شد ، و از همين زمان به بعد هرچه ملّا نصر الدّين در ايران چاپ شده است به نام « ملّا نصر الدّين » است ، و اين امر به خاطر دو مسئله بوده : الف - يكى اين‌كه كلمهء « خوجا » در گوش و زبان فارسى زبانان ثقيل بوده ، در ترجمه به جاى آن كلمهء « ملّا » را گذاشته‌اند . ب - ديگر اين‌كه قبل از تأليف و به وجود آمدن كتاب ملّا نصر الدّين ، حكايات بسيارى نظير حكايات ملّا نصر الدّين به نام مطلق « ملّا » و « آخوند » در كتب ادب فارسى رايج بوده و اين كلمه سابقهء آشنايى در ادبيات فارسى داشته ، به همين جهت در وقت ترجمه ، كلمهء « ملّا » را بر روى اين كتاب گذاشته‌اند . و اما اين‌كه چرا مؤلّف اوليهء كتاب نام « نصر الدّين » را جهت قهرمان داستان‌ها انتخاب كرده ، نظرات زير محتمل است : اولا در هر حال مىبايست يك نام جهت پياده كردن حكايات انتخاب مىكرد . در ثانى ، احتمال دارد شخصى به نام نصر الدين بوده و افعالى ساده‌لوحانه از او سر زده ، بعدها مردم هم طبق معمول حكاياتى بر آن افزوده‌اند . ثالثا ، ادبيات و فرهنگ هر كشور آب و هواى مخصوص به خود را دارد . مثلا عرب‌ها معمولا اسطوره‌هاى بزمى و رزمى خود را با كنيهء « ابو » ياد مىكنند كه هم‌اكنون هم مرسوم است . ظاهرا در فرهنگ تركان عثمانى كه براساس بنيادگرائى اسلامى تأسيس شده بود ، لقب « الدّين » بر روى اشخاص غلبه داشته ، از اين جهت نام