احمد مجاهد

مقدمه 11

جوحى ( فارسى )

ما بالك لاتحدّثنا عن رسول اللّه - صلّى اللّه عليه و سلّم ؟ فقال : انّما أخشى أن أزيد أو أنقص . و انّى قد سمعت رسول اللّه - صلّى اللّه عليه و سلّم - يقول : من كذب علىّ متعمّدا فليتبوّء مقعده من النّار . يعنى : كمال الدين دميرى گفته است : دجين بن ثابت همان ابو الغصن يربوعى بصرى است كه از اسلم مولاى عمرو بن هشام بن عروة بن زبير روايت مىكرد . ابن معين گفته است : احاديثش قابل اعتنا نيست . ابو حاتم و ابو زرعه گفته‌اند : احاديثش ضعيف است . نسائى گفته است : دجين بن ثابت ثقه نيست . دار قطنى و ديگران گفته‌اند : احاديثش قوى نيست . ابن عدى گفته است كه از ابن معين براى ما روايت كردند كه گفته است دجين همان جحاست . بخارى گفته است : دجين بن ثابت همان ابو الغصن است كه مسلمه و ابن مبارك از او استماع حديث مىكردند و وكيع از او روايت مىكند . عبد الرحمن بن مهدى گفته است : يك مرتبه دجين كه همان جحا باشد گفت : مولاى عمر بن عبد العزيز براى من حديث مىگفت . با او گفتيم : مولاى عمر بن عبد العزيز پيامبر - صلّى اللّه عليه و سلّم - را درك نكرد . گفت : او اسلم مولاى عمر بن خطّاب - رضى اللّه عنه - بود . گفت ، با عمر گفتيم : از چيست كه از پيامبر - صلّى اللّه عليه و سلّم - حديث نمىگويى ؟ گفت : مىترسم كه در نقل قول چيزى زياد يا كم بگويم ، همانا كه از پيامبر خدا - صلّى اللّه عليه و سلّم - شنيدم كه فرمود : هركس به عمد بر من دروغ بندد ، نشيمن گاهش از آتش پر شود . ( حياة الحيوان ، ص 282 ؛ ميزان الاعتدال ، ج 2 ص 23 ) . ابو المحاسن عبدرى شيبى متوفّاى 837 ه ، مىآورد : من به خط امام عالم محدّث شرف الدين بن كان « 1 » موصلى نزيل دمشق خواندم كه او از قول شيخ تقى الدين بن صلاح ( متوفّاى 643 ه ) نقل كرده بود كه : جحا اسم دجين بن ثابت يربوعى بصرى ، ابو الغصن است كه انس بن مالك « 2 » را ديده بود و عبد اللّه مبارك ( متوفّاى 181 ه ) از او روايت حديث مىكرد . ( تمثال الأمثال ، ج 1 ص 140 ) . ابن حجر متوفّاى 852 ه ، در لسان الميزان از محدّثى از اهل بصره به نام دجين بن ثابت يربوعى كه كنيه‌اش ابو الغصن بوده نام مىبرد ، و احتمال اين‌كه اين شخص

--> ( 1 ) . ترجمهء حال او را در جايى نيافتم . ( 2 ) . از اصحاب پيامبر و متوفّاى 93 ه .