عبد الملك الثعالبي النيسابوري ( مترجم : رضا انزابى نژاد )

70

ثمار القلوب في المضاف و المنسوب ( فارسى )

گويند و گلزار و الفاظ را نيز گاه بدانها مانند كنند ، همان گونه كه بحترى گفته : جئناك نحمل الفاظا مدبّجة * كأنّما وشيها من يمنة اليمن يعنى : پيش تو آمديم و سخنانى آراسته به ديبا آورديم گويى كه نگار آنها از ناحيهء يمن بود . دربارهء پارچه‌ها و جامه‌هاى گرانبها گويند : برود اليمن ، و ريط الشام ( چادرهاى شامى ) ، و اردية مصر ( رداهاى مصرى ) و اكسية الدامغان ( گليمهاى دامغانى ) ، و تكك ارمينية ( بندهاى شلوار ارمنيه ) و جوارب قزوين ( جورابهاى قزوين ) . بريد الشيطان . ( پيك ديو ) : غوك ، قورباغه ، جاحظ از شريك النخعى ، او نيز از جرير ، و او از عكرمة و او از ابن عباس ( رض ) گفته : غوك پيك شيطان است « 1 » و در خبرى آمده : هر كس غوكى را بكشد خداوند از وى هفتاد صغيره بردارد ، و هر كه درنده‌اى بكشد مانند كسى باشد كه گردنى آزاد كرده . بسط ارمينية . از گليم و فرشهاى گرانبهاى ارمنيه همراه با زلالى قاليقلا « 2 » و مطارح ميسان « 3 » و حصر « 4 » بغداد و ستور « 5 » نصيبين همه جا نام مىبرند . و همه ساله همراه با خراج ارمنستان به بهاى سيزده ميليون درهم از آن ، و از بساطهاى محفورى سى قطعه ، و از رقم « 6 » پانصد و هشتاد پارچه ، و نيز سى عدد بازشكارى به سلطان فرستند . بصاق القمر - لعاب الشمس .

--> ( 1 ) - الحيوان ( - 4 : 289 ) ( 2 ) - قاليقلا كه شهرى است در ارمنستان و از نواحى اخلاط به زيلو بافى و زيلوهاى خوب معروف است . در تاريخ سلجوقيّه عماد كاتب اصفهانى - به نقل لغت نامه - آمده كه قالى قلا همان ارزن الروم است . ( م . ) ( 3 ) - مطارح . ج مطرح به معنى كيسهء صيادان است و ميان - از بلاد مصر - به بافتن اين گونه بلند آوازه بوده . ( م ) ( 4 ) - حصر : ج حصير . ( 5 ) - ستور : ج ستر : پرده‌ها . ( 6 ) - رقم : نوعى ديباى خط دار و نگارين .