عبد الملك الثعالبي النيسابوري ( مترجم : رضا انزابى نژاد )

541

ثمار القلوب في المضاف و المنسوب ( فارسى )

ابو عبد اللّه بن حجّاج به دو مثل زده مىگويد : قوموا فأهل الكهف مع * عبّود عندكم صراصر يعنى : برخيزيد كه در گران خوابى شما اصحاب كهف با عبّود ، سوسك به شمار مىروند [ كه سراسر شب بيدار باشند ] . نيل مصر . [ در فراخى و بركت ] به روخانه نيل مثل زنند همان گونه كه به دريا مثل مىزنند . اعشى گفته : فما نيل مصر إذ تسامى عبابه * و لا بحر سيحان « 1 » إذا راح مفعما بأجود منه نائلا إنّ بعضهم * إذا سئل المعروف صدّ و جمجما يعنى : ممدوح من چنان صاحب دهش و بخشش است كه نه رود نيل - با امواج خروشانش - و نه سيحون با آن جريان لبالب خود - ياراى برابرى با بخشندگى او را ندارند ، زيرا گاه باشد كه چون از آنها [ و بخشندگان ديگر ] بخشش خواهند ، نتوانند و از دهش باز مانند . نيلوفر السّيروان - ورد جور . [ ه ] هاشميّات الكميت - حوليّات زهير . هداية الحمام . به راهنمونى و راهدانى كبوتر مثل زنند . و كبوتر نامه‌بر در شام و عراق معروف است ، آن را به بهاى گران خريدارى مىكنند . از راههاى دور رها مىكنند و اخبار را نوشته [ به پاى او بسته بفرستند ] و پرنده نامه را به مقصد رسانده و پاسخ را مىآورد . جاحظ گويد : اگر كبوتر نامه‌بر - كه او را پيك اخبار قرار دهند - نبود چگونه ممكن بود مردم رقّه و موصل و بغداد و واسط مىتوانستند در يك روز از آنچه در بصره يا كوفه اتفاق مىافتاد باخبر شوند ، حتى گاه شده كه رويدادى بامداد در كوفه رخ داده و شامگاه همان روز مردم بصره از آن آگاهى يافته‌اند - و اين امر معروف است -

--> ( 1 ) - ضبط ابراهيم صالح : بانقيا ( م . )