عبد الملك الثعالبي النيسابوري ( مترجم : رضا انزابى نژاد )
32
ثمار القلوب في المضاف و المنسوب ( فارسى )
سفيد و درخشان ، و غروب آن زرد چون دانهء ورس [ و اين دگرگونى و ناپايدارى ] مجال بقا و جاودانگى نمىدهد . مىدانم امروز چه پيش مىآورد ، و ديروز با حكم قاطع خود گذشت . أسلحة الإبل . اسلحه شتر از مثلهاى عرب است . ابو عمرو و اصمعى از قول عرب گويند : شتر جنگافزار خود را برداشت و سپر خويش به تن كرد يا نيزهاش را برگرفت . و اين از آنجاست كه اگر كسى پيش شترى آيد و خواهد كه او را نحر كند يابد و شد [ زيبايى ] شتر او را خوش آيد چنان كه نحر نمىكندش و نمىدوشدش ؛ گويى كه فربهى و زيبايى او سلاحى است كه كسى را كه خواهد نحر كند يا بدوشد بازمىدارد . ليلى اخيليّه گويد : و لا تأخذ البدن الصفايا سلاحها * لتوبة فى نحس الشّتاء الصّنابر يعنى : اشتران برگزيده سلاح خود را در سختى سرماى زمستان براى توبه « 1 » برنمىدارند . اسنان الحمار . در برابر و مانند هم بودن چيزها به دندانهاى الاغ مثل زنند . عرب گويد : « سواسية كاسنان الحمار » يعنى : مانند دندانهاى خر برابر يكديگرند . ابن احمر گفته : سواس كاسنان الحمار فلا ترى * لذى شيبة منهم على ناشىء فضلا يعنى : آنها مانند دندانهاى خر برابر يكديگرند نبينى كه سالخورده آنها نسبت به كودك فزونى داشته باشد . اسنان المشط . دو چيز يا چيزهاى برابر و مانند هم را به دندانههاى شانه مانند كنند . در حديث آمده « النّاس كأسنان المشط ، و انّما يتفاضلون بالعافية » : مردم چون دندانههاى شانه مانند يكديگرند ، تنها به تندرستى بر ديگرى فزونى و برترى
--> ( 1 ) - توبه نام شاعرى است كه عاشق ليلى اخيليّه بوده كه او نيز شاعرى بوده هر دو در اواسط قرن اول هجرى مىزيستند . ( م ) .