عبد الملك الثعالبي النيسابوري ( مترجم : رضا انزابى نژاد )
425
ثمار القلوب في المضاف و المنسوب ( فارسى )
جاحظ از زبان جعفر بن سعد گفته كه : و سركشى در هر چيزى - حتى در خس و خاشاك درون سبو - هست چنان كه چون آب سبو را خواهى بنوشى ، آن خس در دهان تو آيد و چون خواهى كه از دهانهء سبو بريزى تا بيرون افتد ، در نمىآيد . قراطيس مصر . كاغذ مصرى . يكى از شاعران گفته : حملت اليك عروس الثّناء * على هودج ماله من بعير على هودج من قراطيس مصر * يلين على الطّىّ لين الحرير يعنى : روى كجاوهء بىشتر ، عروس ستايش خود را به سوى تو آوردم بر كجاوهاى از كاغذ مصرى كه نرمتر از حرير پيچيده و در نور ديده مىشود . قرن الكركدنّ . كرگدن جانورى است كه تنها در هند يافت مىشود ، از او شگفتيها نقل كنند . گويند يك شاخ بر پيشانى دارد پهن و به درازى يك ذراع ، بدان مثل زنند و مرد بىغيرت را به او مانند كنند . ابن الرومىّ گفته : كان للكركدنّ قرن فأضحى * و هو الآن عند قرنك مدرى من يكن قرنه كقرنك هذا * فليكن بابه كإيوان كسرى يعنى : كرگدن شاخى داشت كه اينك در برابر شاخ تو ، شانهاى گشته . كسى كه شاخش چون شاخ تو باشد ، او را دروازهاى چون ايوان كسرى بايد . قرط مارية « 1 » عرب در امثال خود گويد : « خذه و لو بقرط مارية » يعنى : آن را بستان به هر قيمتى هر چند به بهاى گوشوارهء ماريه . و اين ماريه دختر ظالم بن وهب بن الحارث بن معاوية الكندى است . پسر وى حارث اعرج بود ، حسّان در اين بيت او را خواسته : أولاد جفنة حول قبر أبيهم * قبر ابن مارية الكريم المفضل
--> ( 1 ) - ضبط ابراهيم صالح : « قرطى » است و درستتر مىنمايد . ماريه صاحب دو گوشوارهء گرانبها بود . گويند بهاى اين گوشوارهها دويست دينار بود و يا گوهرى بود كه چهل هزار دينار قيمت داشت و يا دو مرواريد كه هر كدام به اندازهء تخم كبوترى بود . ( منتهى الارب ) ( م . )