جنّة عدن . از ابيات سائر در روى زمين اين بيت است كه : الموت باب و كلّ الناس داخله * يا ليت شعرى بعد الباب ما الدّار ! يعنى : مرگ درى است كه همه مردم از آن درخواهند آمد . كاشك مىدانستم آن سوى در ، كدام خانه است ! جواب اين است : الدّار جنّة عدن ان عملت بما * يرضى الا له و إن خالفت فالنّار يعنى : آن خانه ، بهشت عدن است چنانچه كارهايى كرده باشى كه مورد پسند خداوند باشد ، و اگر خداى را نافرمانى كنى ، آتش است . جنّة الفردوس . به جايى كه زيبايى و آسودگى و خوشى در آن فراهم باشد بهشت فردوس گويند . ابو تمّام در شعر خود به اين مثل متمثّل شده و گفته : مالى أرى القبّة الفيحاء مقفلة * دونى و قد طال ما استفتحت مقفلها كأنّها جنّة الفردوس معرضة * و ليس لى عمل زاك فأدخلها يعنى : نمىدانم چرا اين قبهء فراخ بر روى من بسته است حال آنكه دراز زمانى خواستم تا بستگى آن به روى من گشوده شود تو گويى كه باغ فردوس رو در روى من است امّا مرا كردارى پاك و نيكو نيست كه وارد آن گردم . جنّة المأوى . پاره‌اى از مفسّران بر آنند كه جنّة المأوى خاص‌ترين و والاترين باغهاى بهشت است ، زيرا خداوند فرموده : « وَ لَقَدْ رَآهُ نَزْلَةً أُخْرى * عِنْدَ سِدْرَةِ الْمُنْتَهى * عِنْدَها جَنَّةُ الْمَأْوى » « 1 » و چون سدره بالاترين آن جايگاه است و جنّة المأوى در كنار آن است پس مىتوان دانست كه آنجا خاص‌ترين و والاترين مراتب بهشت است . جنّة المنتهى . سعيد بن جبير گفته : لو كنت لا اهدى الى أن أرى * شيئا على قدرك أو قدرى لم اهد الّا جنّة المنتهى * ترفل فى أثوابها الخضر

--> ( 1 ) - نجم - 13 تا 15 .