عبد الملك الثعالبي النيسابوري ( مترجم : رضا انزابى نژاد )

123

ثمار القلوب في المضاف و المنسوب ( فارسى )

هذا جناح المسلمين الّذى * قد قصّه تولية الحاكه اضحت بغال البرد منظومة * الى ابن وهب تحمل النّاكه يعنى : چه كسى از من به سوى پيشواى راهبرى شعرى برساند كه افشاگر پوشيدگيهاست اين است بال مسلمانان و بريد حضرت كه توليت بافندگان آن را بريده است استرانى كه بارشان برد است به صف كشيده شده تا افراد نادان را به سوى ابن وهب ببرد . چون اين ابيات به گوش متوكّل رسيد ، وهب را از آن مقام كنار گذاشت . جناح الملائكة . بال فرشتگان ، كه از آيهء قرآن گرفته شده كه خداوند فرمود : « أُولِي أَجْنِحَةٍ مَثْنى وَ ثُلاثَ وَ رُباعَ يَزِيدُ فِي الْخَلْقِ ما يَشاءُ » « 1 » . جناح النّملة . نكو حال شدن ناتوان و دارا گشتن بىچيز را كه سبب مرگ وى گردد به بال درآوردن مورچه مثل زنند ، زيرا قوىتر سبب ، مرگ مورچه را بال درآوردن او باشد . گويند : چون خداوند براى مورچه بال برآورد ، به مصلحت او نباشد و ابو العتاهيه گفته : و اذا استوت للنّمل أجنحة * حتّى يطير ، فقد دنا عطبه يعنى : هر گاه مورچه بال درآورد و بالهايش كامل شود و بپرد ، مرگش فرا مىرسد . جناحا النّعامة . دربارهء كسى كه كمر همّت بندد و آستينها را بالا زند گويند بر دو بال شترمرغ نشسته . شمّاخ در مرثيهء عمر بن خطّاب - خداوند از وى خشنود باشد - گفته : فمن يسع أو يركب جناحى نعامة * ليدرك ما قدّمت بالامس يسبق يعنى : هر كس بكوشد و كمر همّت بر بندد و بر دو بال شترمرغ سوار شود تا بدانجا رسد كه تو پيش از اين رسيده‌اى ، در مسابقه با تو مىبازد . جنّة الأرض . بغداد را بهشت روى زمين و جمع آمدنگاه بخشندگان يعنى دجله و فرات ، و

--> ( 1 ) - سورهء فاطر - 35 .