بهاء الدين محمد بن مؤيد بغدادي
مقدمه 27
التوسل إلى الترسل ( فارسى )
مقدمهء آقاى قزوينى بر نسخهء پاريس كتاب التوسل الى الترسل - و آن عبارتست از مجموعهء منشآت بهاء الدين محمد بن مؤيد البغدادى منشى علاء الدّين تكش خوارزمشاه كه از سنهء 568 الى 596 در خوارزم و خراسان و قسمتى از ايران سلطنت نمود و دولت سلجوقيهء ايران بدست او منقرض گرديد . سال وفات بهاء الدين محمد مذكور معلوم نيست ، ولى آنچه محقق است وى تا سنهء 588 در حيات بوده است ، چه در اين سال وى در جوين با سمى خود بهاء الدين محمد بن على جدّ پدر عطا ملك جوينى صاحب تاريخ جهانگشاى در حضور خوارزمشاه تكش مزبور مناظره نموده است ( رجوع كنيد به تاريخ جهانگشاى ج 2 ص 28 ) . بنابراين آنچه در هفت اقليم و بتبع او در مجمع الفصحا مذكور است كه وفات او در سنهء 545 بوده سهوى است واضح . بعضى از مآخذى كه ترجمهء حال مؤلف يا ذكرى از او استطرادا يا اشاره بمجموعهء منشآت او در آنجا مسطور است از قرار ذيل است : لباب الالباب محمد عوفى ج 1 ص 139 - 142 ، و حواشى راقم سطور بر آن كتاب ص 328 - 329 ، و مرزبان نامه ص 4 ، و جهانگشاى جوينى ج 2 ص 23 و 28 ، و كشف الظنون حاجى خليفه در تحت عنوان التوسل الى الترسل در باب تاء ، و هفت اقليم امين احمد رازى در ذيل بغداد ، و مجمع الفصحاء مرحوم هدايت ج 1 ص 172 ( در اينجا نام كتاب ما نحن فيه بغلط الترسل الى الرسل چاپ شده است ) . در لباب الألباب در موضع مذكور در خصوص كتاب حاضر گويد « و مجموع رسالات او كه موسوم است بالتوسل الى الترسل بحرى است محيط مملو بدرر معانى و سپهرى بسيط مشحون بدرارى غرايب و كمال فضل او در آن پيداست كه گذشتگان را در خجلت انداخته است و آيندگان را در تكاپوى طلب افكنده و افاضل كتاب و اصحاب صنعت و ارباب حكمت را سرمايهء كامل بدست داده و براى مذكران عالىسخن ذخيرهء شگرف نهاده » . و در مرزباننامه ص 4 در ضمن تعداد كتب معروفهء انشاء گويد « و رسالات بهاء الدين بغدادى منشى حضرت خوارزم كه برسالات بهائى معروفست