جعفر بن أبى إسحاق دارابى كشفى
591
تحفة الملوك ( فارسى )
اجتناب از ايشان ننمايد و خود را مهيا و مستعد محاربه و مخاصمه نمودن با ايشان ننمايد به كمال نخواهد رسيد و نجات نخواهد يافت . و از اينجا است كه خداوند تاديب نموده است به اين خصلت پيغمبر خود را به فرمودهء : وَ إِذا رَأَيْتَ الَّذِينَ يَخُوضُونَ فِي آياتِنا فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ حَتَّى يَخُوضُوا فِي حَدِيثٍ غَيْرِهِ وَ إِمَّا يُنْسِيَنَّكَ الشَّيْطانُ فَلا تَقْعُدْ بَعْدَ الذِّكْرى مَعَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ « 1 » ؛ يعنى و هر وقت كه ببينى آنچنان اشخاصى را كه خوض مىنمايند در ابطال نمودن آيات ما و افساد نمودن بر مؤمنين امر دين ايشان را ، پس اعراض بفرما از ايشان و با ايشان مجالست منما تا آنكه مشغول بشوند در كارى و حديث ديگرى ، و اگر شيطان بخواهد كه كمك ايشان بكند و تو را از عالم تذكر و بيدارى دور بنمايد و به فراموشى بيندازد و تو را با ايشان مجالس و مصاحب بنمايد ، پس متذكر و به هوش و بيدار باش و منشين و مجالست منما بعد از تذكر و بيدارى با گروه ظالمين و آنانكه از دايرهء طاعت خداوند و طريقهء نصيحت تو بيرون مىباشند . و بر طريق عموم به تمام بندگان ايضا در آيات متعدده فرمودهاند كه از آن جمله ، اين آيه است كه إِنَّ الشَّيْطانَ لَكُمْ عَدُوٌّ فَاتَّخِذُوهُ عَدُوًّا « 2 » ؛ يعنى به درستى كه شيطان از براى شما عدو و دشمن است ، پس او را دشمن بدانيد و از عداوت او غافل مباشيد و مهيا و مستعد و معادات و محاربهء او بوده باشيد . و اما نهى از منكر ، پس عبارت است از انكار نمودن منكرات را به نيت و به دل خود و نهى و منع نمودن نفس خود را اولا از آنها و نهى نمودن غير را ثانيا ، به شروطى كه از براى امر به معروف و نهى از منكر مىباشد ، و آن اين است كه اينكس عالم به منكر و به معروف باشد و الا شايد كه امر به منكر و نهى از معروف بنمايد . و بعد از اتيان نمودن غير او به امر منكر ايضا بداند كه خودبهخود منزجر و تايب نمىشود و الا گفتن او بىفايده و موجب تفضيح غير مىگردد . و ظن اثر نمودن نهى خود مر او را ايضا داشته باشد و الا لغو و بىفايده ايضا مىشود . و از مترتب شدن ضرر و فساد بر خود و بر غير خود از ساير مؤمنين ايضا ايمن باشد و الا اصلاح ننموده ، موجب افساد
--> ( 1 ) . أنعام : 68 . ( 2 ) . فاطر : 6 .