عز و جل اجلال الشيخ الكبير » « 1 » . و وارد شده است ايضا كه تقدم نمودن بر كبير موجب نقص عمر است و ترك ادب نمودن با او موجب فقر است . و بايد ايضا كه رعايت حال و دل اطفال را بنمايد ؛ و كفالت يتيم را مثل كفالت فرزند خود بكنند . و در حديث نبوى است كه « انا و كافل اليتيم كهاتين فى الجنة » « 2 » ؛ يعنى من و آن‌كه كفالت يتيم را مىنمايد مثل دو انگشت ابهام و وسطى مىباشيم در بهشت . و اظهار بشاشت در نزد ملاقات با يكديگر بنمايند . و در حديث نبوى است كه « ان اللّه يحب السهل الطلق » « 3 » و « الق اخاك بوجه منبسط » « 4 » و عطسه‌كننده را به دعاى رحمت ، مثل « يرحمك اللّه » اكرام نمايند « 5 » هر چند كه در نماز باشد ، مگر اين‌كه زياد بر سه عطسه متوالى بشود ، پس چنان‌كه مروى است دعا به رحمت ننمايند « 6 » و معلوم است كه زكام است ؛ و اگر خواسته باشند پس « شافاك اللّه » و « عافاك اللّه » « 7 » را بگويند . و لفظ خير باشد كه در عرف عجم متداول است ، همين معناى را دارد و جاى آن در اين مقام است ؛ و دعاى عطسه كردن ذمّى را به مثل « هداك اللّه » بگويند . « 8 » و بايد كه عطسه‌كننده جواب را بر سبيل وجوب ، مثل وجوب جواب سلام ، چنان‌كه به خصوص منصوص است ، به دعاى مغفرت ، مثل گفتن « يغفر اللّه لك و لنا » رد نمايد . « 9 » و بدان‌كه رد نمودن جواب كتابات و مراسلات ، بنابر حديث صحيحى كه مروى

--> ( 1 ) . اصول كافى ، ج 2 ، ص 658 ، ح 1 . ( 2 ) . تفسير ابو الفتوح رازى ، ج 1 ، ص 266 و ج 5 ، ص 548 ؛ سنن بيهقى ، ج 6 ، ص 463 ، رقم 12662 و دو حديث بعد ، با اندكى اختلاف ؛ الترغيب و الترهيب ، ج 3 ، ص 346 ، ح 1 و دو حديث بعد ، با مقدارى اختلاف و إتحاف السادة المتّقين ، ج 6 ، ص 290 و 291 . ( 3 ) . كنز العمال ، ج 3 ، ص 3 ، رقم 5139 ، با مقدارى اختلاف و ص 14 ، رقم 5210 ؛ جامع الأحاديث للسيوطى ، ج 2 ، ص 303 ، رقم 5565 ؛ إتحاف السادة المتّقين ، ج 6 ، ص 261 ؛ احياء علوم ، ج 2 ، ص 197 و محجة البيضاء ، ج 3 ، ص 367 . ( 4 ) . اصول كافى ، ج 2 ، ص 103 ، باب حسن البشر ، ح 3 . ( 5 ) . همان ، ج 2 ، ص 653 ، باب العطاس و التسميت ، ح 1 و ص 655 ، همين باب ، ح 11 . ( 6 ) . همان ، ج 2 ، ص 657 ، باب العطاس و التسميت ، ح 27 . ( 7 ) . الخصال ، ج 1 ، ص 127 ، باب الثلاثة ، ح 125 ؛ در اين روايت فقط شفاك اللّه آمده است . ( 8 ) . مكارم الأخلاق ، ج 2 ، ص 165 ، ذيل رقم 2407 / 13 و فقه الرضا ، ص 392 . ( 9 ) . شايد استفاده وجوب از كلمهء امر امام عليه السّلام مىباشد ، چنان‌كه در اصول كافى ، ج 2 ، ص 655 ، باب العطاس و التسميت ، ح 13 امام فرمود : فليقل : « يغفر اللّه لك و لنا » .