جعفر بن أبى إسحاق دارابى كشفى
875
تحفة الملوك ( فارسى )
« المتسابّان شيطانان يتكاذبان و يتهاونان » ؛ يعنى دو فحشدهنده به يكديگر دو شيطانند كه مرتكب امر كذب و باطل و متعرض دريدن عرض يكديگر شدهاند . مضاعف بر احاديثى كه سابقا در اين باب ذكر نموده شد . و از قبيل لعن به كسى نمودن و دعاى بد كردن حتى به حيوانات و جمادات ، مگر كسى كه به اخبار معصوم ، اهل و مستحق آن باشد . و در حديث است كه اگر مستحق نباشد هرآينه آن لعن رجوع به خود لعنكننده مىنمايد . و ايضا فرمودهاند كه « انّ المظلوم ليدعو على الظالم حتى يكافيه ثم يبقى للظالم عنده فضلة يوم القيمة » « 1 » ؛ يعنى به درستى كه شخص مظلوم هرآينه نفرين مىنمايد بر ظالم خود تا وقتى كه به حد مكافات برسد ، بعد از آن باقى مىماند از براى ظالم در نزد مظلوم زيادتى در روز قيامت . و از قبيل تكلف و تصنع نمودن در سجع و حسن عبارت و پيچيدن دهان و گردانيدن لبهاى خود در ادا نمودن حروف ؛ چونكه مطلوب از كلام تفهيم و تفهم است و تصنعات را در آن مدخلى نمىباشد . و در حديث نبوى است كه « ان ابغضكم الىّ و ابعدكم منّى مجلسا الثرثارون المتفيقهون المتشدقون » « 2 » ؛ يعنى به درستى كه مبغوضترين شماها به سوى من و دورترين شما از مجلس من اشخاصى مىباشند كه بسيار حرف مىزنند و توسعه در گفتگوى خود مىدهند و دهان خود را در حال گفتگو مىپيچند و مىگردانند . و از قبيل مزاح نمودن و استهزا كردن ، كه تفاصيل آنها سابقا دانسته شده است . و از قبيل افشا نمودن سرّ كسى را . و در حديث نبوى است كه « المجالس بالامانه الّا ثلثة مجالس : مجلس يسفك فيه دم حرام ، و مجلس يستحل فيه فرج حرام ، و مجلس يستحل فيه مال من غير حلّه انما يتجالس المتجالسان بالامانة لا يحل لاحدهما ان يفشى على صاحبه ما يكره » « 3 » ؛ يعنى مجالس مردمان بايد كه با امانت باشد ، مگر سه مجلس : يكى آنكه ريخته بشود در آن خون حرامى ، و يكى آنكه حلال دانسته بشود در آن فرج حرامى ، و يكى آنكه حلال دانسته بشود در
--> ( 1 ) . احياء علوم ، ج 3 ، ص 126 و محجة البيضاء ، ج 5 ، ص 224 . ( 2 ) . احياء علوم ، ج 3 ، ص 120 ؛ محجة البيضاء ، ج 5 ، ص 214 ؛ إتحاف السادة المتّقين ، ج 7 ، ص 477 و الجامع الصحيح للترمذى ، ج 4 ، ص 370 ، رقم 2018 . ( 3 ) . طوسى ، امالى ، ص 53 ، رقم 71 / 40 ؛ محجة البيضاء ، ج 3 ، ص 327 و احياء علوم ، ج 2 ، ص 178 و 179 .