جعفر بن أبى إسحاق دارابى كشفى
850
تحفة الملوك ( فارسى )
خيرخواهى ايشان است كه عبارت است از آنكه اينكس دوست بدارد براى مردمان آنچه را كه براى خود دوست مىدارد و مكروه بدارد از براى اينكس آنچه را كه براى خود مكروه مىدارد و لكن از جهت توضيح و زيادتى تنبيه ، نمونهاى از آن ايضا با آنچه متعلق به آن است در ضمن چهار تحفه ذكركرده مىشود . تحفه : [ 23 ] ، [ آداب همسردارى و روابط اجتماعى ] بايد كه اينكس نهايت مبالغه و غايت سعى [ را ] در نصح و خيرخواهى و رضاجويى همسايهء خود به كار برد و بدى و اذيت خود را از او بازدارد ؛ مثلا از سر ديوار ، نظر به خانهء او نكند ؛ و ناودان بهسمت خانه او قرار ندهد ؛ و سر چوب و پاى طاق عمارت را بر ديوار او نگذارد ؛ و خاكروبه به در خانه يا نزديك ديوار او نريزد ؛ و نسيم روشنايى را به سد نمودن پنجره يا بلند كردن ديوار و امثال آن از او منع نكند ؛ و آب و آتش و نمك و فرش و ظروف و امثال اينها ، كه معاونت در آنها معروف و متعارف است ، از او منع ننمايد ؛ و انواع ميوه و مطعوماتى كه مىخرد يا بر سبيل تحفه از براى او آورده مىشود از براى او بفرستد ، خصوصا چيزى كه او از آن اطلاع يافته است ؛ و هريك از اطعمه و اشربه كه خود ساخته است و او از آن مطلع شده است ايضا از براى او بفرستد ؛ و اذيتهاى او را متحمل بشود . و خلاصه آن است كه حق همسايه بسيار عظيم است . و مروى است از جناب پيغمبر صلّى اللّه عليه و إله كه فرمودهاند كه « مازال جبرئيل يوصينى فى الجار حتى ظننت انه سيورثه » « 1 » ؛ يعنى هميشه و مكررا جبرئيل وصيت مىنمود مرا در امر همسايه ، حتى اينكه گمان نمودم كه از براى او از من ارث قرارداد خواهد نمود . و آنچه در احاديث معتبره در حد همسايه ، وارد شده ، چهل در خانه است از هر طرفى از اطراف اربعه . « 2 » و رجوع نمودن در هر زمانى به عرف اهل آن زمان در حد آن عيب ندارد . و بايد ايضا كه اينكس اصلاح ما بين مسلمانان را به هر نحو كه ممكن و مقدور او باشد هرچند كه به دروغ گفتن باشد بنمايد . و در حديث نبوى
--> ( 1 ) . من لا يحضره الفقيه ، ج 1 ، ص 32 ، رقم 108 و ج 4 ، ص 7 ، ح 1 و طوسى ، امالى ، ص 520 ، رقم 1145 / 52 . ( 2 ) . اصول كافى ، ج 2 ، ص 666 ، باب حق الجوار ، ح 1 و ص 669 ، باب حدّ الجوار ، ح 1 و 2 .