و « شرار موتاكم العزاب » « 1 » و « من تزوج فقد احرز نصف دينه فليتق اللّه فى النصف الاخر » « 2 » ، يعنى هركس كه تزويج نمود ، پس به تحقيق كه حفظ نموده است نصف دين خود را به سبب محفوظ ماندن از مهلكه و فساد فرج ، كه يكى از مهلكات است ، پس تقوا و تحفظ بنمايد در نصف ديگر ؛ يعنى به محفوظ داشتن خود را از مهلكه و فساد شكم ، كه يكى ديگر از مهلكات است ؛ چون‌كه سابقا دانسته شد كه موافق حديث « اهلك الناس الاجوفان » « 3 » ، مرجع تمام هلاكت‌هاى مردمان به هلاكت شكم و فرج است و محفوظ ماندن از تهلكه و فساد فرج به تزويج و از تهلكه و فساد شكم به تقوا مىباشد . و از قبيل چشيدن لذت مواقعه و مجامعت را در دار دنيا كه لذتى از آن اعظم و اشهى نمىباشد تا آن‌كه سبب و باعث شود مر ميل نمودن و زياد شدن رغبت اين‌كس در لذت مواقعه و مجامعت اخرويت و اتيان نمودن به عبادات و اعمالى كه موجب نيل و رسيدن به آن است . و وارد شده است ايضا كه اهل جنّت تلذذ نمىبرند به هيچ‌چيز از طعام و شراب و غير آن‌كه الذّو اشهى باشد در نزد ايشان از مجامعت نمودن . « 4 » و از قبيل تهذيب اخلاق و تكميل و تزكيه يافتن نفوس مردان به واسطهء قيام نمودن به حقوق زنان و تحمل نمودن مر جفا و صبر نمودن بر سوء اخلاق و اذيت‌هاى آن‌ها و جد و جهد نمودن در كسب حلال به واسطهء ارزاق و امور معيشت آن‌ها كه در ثواب به منزلهء جهاد در سبيل اللّه است . « 5 » و امثال اين‌ها از منافع و مصالحى كه بر اهل عقل و تفكر مخفى نمىباشد . دويّم از حكمت و مصلحت خلق نمودن زنان از براى مردان ، ابقاى نسل آدم و بنى نوع انسان است ؛ چون‌كه رطوبت اصليه منويه ، كه بنيهء شخص انسان از آن خلق

--> ( 1 ) . اصول كافى ، ج 5 ، ص 329 ، باب كراهية العزبة ، ح 3 ؛ التهذيب ، ج 7 ، ص 239 ، رقم 1045 و من لا يحضره الفقيه ، ج 3 ، ص 242 ، رقم 1147 چنين آمده : « ارذال موتاكم . . . » و در اصول كافى و تهذيب چنين آمده : « رذال موتاكم . . . » ، ولى آن‌چه مطابق نقل در اين‌جاست در روضة الواعظين ، ص 409 است . ( 2 ) . اصول كافى ، ج 5 ، ص 328 و 329 ، باب كراهية العزبة ، ح 2 . ( 3 ) . اين عبارت كه در اين نسخه آمده پيدا نكردم ، ولى اين عبارت « اكثر ما تلج به امّتى النار الاجوفان البطن و الفرج » در اصول كافى ، ج 2 ، ص 79 ، باب الفقه ، ح 5 موجود است . ( 4 ) . همان ، ج 5 ، ص 321 ، باب حب النساء ، ح 10 . ( 5 ) . همان ، ص 88 ، ح 1 - 3 با اندكى اختلاف .