رئيس خود نمايند تا آن‌كه از فساد كثرت آرا دور تر باشند و مخالفت او را ننمايند و آن هم در نصيحت و خيرخواهى جميع ايشان كوتاهى و تقصير ننمايد كه در حديث نبوى رسيده است كه از براى او بر سايرين همان حقى است كه والى بر رعيت مىدارد « 1 » و سؤال نموده مىشود آن از حق ايشان در روز قيامت . و تا بتواند خود اقدام بر رياست نكند كه مفاسد رياست بسيار است . و از تعدد امرا و رؤسا ، كه موجب تعدد آرا و فساد است ، البته احتراز نمايند كه خداوند لَوْ كانَ فِيهِما آلِهَةٌ إِلَّا اللَّهُ لَفَسَدَتا « 2 » را فرموده است . و اعانت رفقا را به بدن و مواسات ايشان را به مال خود ، كه از حسن مصاحبت است ، بنمايد . و از ايشان منفرد نگردد كه غالبا در اجتماع ، مصلحت و در انفراد ، مفسده است . و حفظ مال و بدن و نفس خود را بنمايد . و در حراست و كشك داشتن ، نوبه بيندازند و يكى بخوابد و ديگرى حراست نمايد . و سه روز به جهت مريض از ايشان توقف كنند كه از جملهء حقوق او است « 3 » و بعد از سه روز در اختيار و رخصت مىباشند . و در وقت بيرون رفتن از خانه تصدق به هرقدر كه ممكن باشد بنمايد « 4 » و سلامتى خود را از خداوند به آن بخرد و دو ركعت نماز يا چهار ركعت ، كه در آن‌ها حمد و توحيد بخواند ، به‌جاى آورد « 5 » كه از براى اهل و عيال او بعد از او نيكو خليفه‌اى است . و اهل و عيال و اموال خود را به خداوند خود بسپارد كه نعم المولى و نعم الوكيل است . و طلب خير و بركت و عافيت در سفر خود از خدا بنمايد كه خير المسئولين و خير الرازقين است . و اعتماد به رفيق و حيوان و مال و متاع خود نكند ، بلكه در همهء احوال ، اعتماد و توكل او بر خداوند باشد كه نعم المولى و نعم النصير است . و فال بد نزند ، بلكه در وقت ديدن چيزهايى كه مورث بدفالى است توكل بر خدا نمايد و بگويد كه « لا حول و لا قوة الا باللّه العلى العظيم اللهم لا طير الا طيرك و لا خير الا

--> ( 1 ) . ر . ك : كنز العمال ، ج 6 ، ص 732 ، رقم 1767 ، با اندكى اختلاف . ( 2 ) . انبياء : 22 . ( 3 ) . اصول كافى ، ج 2 ، ص 670 ، ح 4 و من لا يحضره الفقيه ، ج 2 ، ص 183 ، رقم 821 . ( 4 ) . ر . ك : وسائل الشيعه ، ج 11 ، ص 375 به بعد ، باب 15 و محاسن برقى ، ج 2 ، ص 85 به بعد ، باب افتتاح السفر بالصدقه . ( 5 ) . در مورد دو ركعت نماز ر . ك : اصول كافى ، ج 4 ، ص 283 ، باب القول عند الخروج . . . ، ح 1 و در مورد نماز چهار ركعتى ، ر . ك : الامان من الاخطار الأسفار و الأزمان ، الفضل الثالث عشر ، ص 43 و 44 .