سر هر روزه نكند ، بلكه در هفته يك مرتبه يا دو مرتبه . و تراشيدن موى سر را در مردان افضل است از گذاردن تمام آن . و اگر بگذارد ، پس بايد كه درست و نيكو متوجه آن بشود و الّا مستحق و عيدى كه در اين حديث است كه « من اتخذ شعرا و لم يفرقه فرقه اللّه بمنشار من نار » « 1 » مىگردد ، و معناى آن است كه هركس كه نگاه بدارد براى سر خود مويى را و تفريق ننمايد و اكرام نكند آن را ، البته تفريق خواهد فرمود خدا آن را به ارّه‌اى از آتش . و اما تراشيدن بعضى و گذاردن بعضى ديگر را ، مثل زلف و كاكل ، پس مذموم است و از طريقهء شريعت نيست ، بلكه تحقيق آن است كه گذاردن جميع آن ايضا از شريعت نيست و اولا كه بوده است منسوخ شده است به تراشيدن . و مسواك را به چوب اراك يا هر چوب ترى يا به انگشت و كهنه بنمايد و هميشگى بنمايد ، خصوصا در سحرها و در نزد هر نمازى و در نزد وضو و تلاوت قرآن و بعد از تغير يافتن بوى دهن و بعد از خواب و بعد از طول كشيدن امساك از طعام و بعد از خوردن هرچيزى كه بوى آن بد و مكروه طبع باشد . و به پهنا مسواك بكند نه به طول . و مضمضه و استنشاق را سه مرتبه بنمايد . و شانه را در نزد هر نمازى يا بعد از فراغ از آن بنمايد و نشسته شانه كند نه ايستاده كه مورث فقر و ضعف قلب است . « 2 » و شانه را به دست راست بگيرد و آن را بر سينه خود اولا بمالد و هفتاد مرتبه از پايين به بالا شانه كند و سورهء انا انزلناه را بخواند و هفت مرتبه از بالا به پايين بكشد و سورهء و العاديات را بخواند « 3 » و حمام را در هر روزه نرود كه باعث لاغرى بدن و گداختن شحم كليه و مورث سل است « 4 » ، مگر كسى كه گوشت بدن آن بسيار باشد و بخواهد كه ضعيف شود . و ناشتا ايضا نرود ، بلكه قدرى از چيز بخورد كه اطفاى صفرا و تسكين حرارت

--> ( 1 ) . من لا يحضره الفقيه ، ج 1 ، ص 33 ، رقم 117 و ص 76 ، رقم 330 . ( 2 ) . الخصال ، ج 2 ، ص 504 و 505 و مكارم الاخلاق ، ج 1 ، ص 167 ، رقم 479 فى تسريح الرأس و اللحيه ، ح 31 ؛ در خصال مورث فقر مىباشد و در مكارم الاخلاق ضعف قلب . ( 3 ) . اين جملات مجموعا در چند جا و در چند روايت وارد شده است : سبعين مرّة در اصول كافى ، ج 6 ، ص 489 ، ح 10 و در مورد به دست راست گرفتن شانه ، ر . ك : مكارم الاخلاق ، ج 1 ، ص 166 ، رقم 476 و دربارهء خواندن انا انزلناه و العاديات ، ر . ك : همان ، ص 168 ، رقم 484 / 36 . ( 4 ) . در مورد شحم كليه ، ر . ك : فروع كافى ، ج 6 ، ص 496 ، باب الحمام ، ح 2 ، دربارهء مورث سل : فروع كافى ، ج 6 ، ص 497 ، باب الحمام ، ح 4 .